Spis treści

1. Wprowadzenie

Witaj w NVDA!

NonVisual Desktop Access (NVDA) to darmowy i wolny czytnik ekranu dla systemu operacyjnego Microsoft Windows. Odczytując zawartość ekranu mową syntetyczną lub prezentując ją na monitorze brajlowskim, program pozwala osobom niewidomym i niedowidzącym korzystać z komputera bez ponoszenia większych kosztów niż osoby widzące. NVDA rozwijany jest przez organizację NV Access oraz społeczność użytkowników.

1.1. Cechy ogólne

NVDA pozwala osobom niewidomym korzystać z systemu operacyjnego MS Windows, a także dużej liczby rozmaitych programów działających pod kontrolą tego systemu.

Najważniejsze właściwości NVDA to:

  • wsparcie popularnych aplikacji takich jak przeglądarki internetowe, klienty poczty, komunikatory internetowe, pakiety biurowe,
  • wbudowany syntezator mowy obsługujący ponad 80 języków,
  • ogłaszanie formatowania tekstu, jeśli jest dostępne, takiego jak nazwa i rozmiar czcionki, styl oraz błędy ortograficzne,
  • automatyczne ogłaszanie tekstu znajdującego się pod myszką oraz opcjonalna dźwiękowa sygnalizacja pozycji myszki,
  • wsparcie dla wielu monitorów Brajlowskich uwzględniające możliwość wprowadzania tekstu na monitorach z klawiaturą brajlowską,
  • możliwość uruchamiania z pamięci USB lub innych nośników przenośnych bez konieczności instalacji,
  • łatwy w użyciu udźwiękowiony instalator,
  • tłumaczenie na 54 języki,
  • wsparcie dla współczesnych systemów operacyjnych Windows, zarówno 32, jak i 64 bitowych,
  • możliwość dostępu do ekranu logowania w systemie oraz innych zabezpieczonych ekranów,
  • oznajmianie kontrolek i tekstu podczas używania gestów dotykowych
  • wsparcie dla wspólnych interfejsów dostępności, takich jak Microsoft Active Accessibility, Java Access Bridge, iAccessible2, UI Automation. UI Automation jest obsługiwany tylko pod kontrolą systemów Windows 7 i wyższych,
  • wsparcie dla wiersza poleceń systemu Windows i aplikacji konsolowych.

1.2. Wersje językowe

Ważne jest, by ludzie z całego świata, bez względu na ojczysty język, mogli mieć równy dostęp do technologii. Poza angielskim, NVDA został przetłumaczony na 54 języki, w tym: afrykanerski, albański, amharski, arabski, aragoński, birmański, bułgarski, chiński tradycyjny i uproszczony, chorwacki, czeski, duński, farsi, fiński, francuski, galicyjski, grecki, gruziński, hebrajski, hindi, hiszpański (Kolumbia i Hiszpania), holenderski, irlandzki, islandzki, japoński, kannada, kataloński, kirgizki, koreański, litewski, macedoński, mandaryński, mongolski, nepalski, niemiecki (Niemcy i Szwajcaria), norweski, pendżabski, polski, portugalski (Brazylia i Portugalia), rosyjski, rumuński, serbski, słowacki, słoweński, szwedzki, tajski, tamilski, turecki, ukraiński, węgierski, wietnamski i włoski.

1.3. Obsługa syntezatora mowy

NVDA oferuje wiele wersji językowych interfejsu i daje możliwość odczytywania treści w każdym języku wspieranym przez zainstalowany w systemie syntezator mowy.

Podstawowym, dołączonym do programu, syntezatorem mowy jest darmowy wielojęzyczny syntezator eSpeak NG, który jest wolnym oprogramowaniem.

Informacje o innych syntezatorach mowy, które obsługuje NVDA można znaleźć w rozdziale Obsługiwane syntezatory mowy.

1.4. Obsługa brajla

Użytkownicy, którzy posiadają monitor brajlowski, mogą za pomocą NVDA odczytywać w brajlu informacje z ekranu. Obsługiwane jest również wprowadzanie brajla z klawiatury brajlowskiej przy pomocy skrótów brajlowskich lub w formie nieskróconej. Zobacz więcej informacji na temat obsługiwanych monitorów brajlowskich w rozdziale Obsługiwane monitory brajlowskie.

NVDA obsługuje kody brajla dla wielu języków, w tym brajl zwykły, skróty brajlowskie i brajl komputerowy.

1.5. Licencja i prawa autorskie

NVDA copyright 2006-2018 autorzy NVDA.

NVDA jest objęty przez GNU General Public License (wersja 2). Możesz za darmo udostępniać ten program i dowolnie zmieniać go, pod warunkiem, że dołączysz do niego tę licencję oraz udostępnisz pełny kod źródłowy każdemu zainteresowanemu. Dotyczy to zarówno oryginalnej wersji programu, jak i jego zmienionych kopii, a także każdego innego oprogramowania, które korzysta z kodu zaczerpniętego z tego programu. Dokładne brzmienie licencji znajdziesz online: Pełna treść licencji.

2. Wymagania systemowe

  • Systemy operacyjne: wsparcie wszystkich 32-bitowych i 64-bitowych wersji systemu Windows 7, Windows 8, Windows 8.1 i Windows 10 (w tym systemów operacyjnych dla serwerów od Windows Server 2008 R2).
    • Dla Windows 7, NVDA wymaga Service Pack 1 lub wyższego.
    • Dla Windows Server 2008 R2, NVDA wymaga Service Pack 1 lub wyższego.
  • Pamięć operacyjna: przynajmniej 256 MB.
  • Procesor: częstotliwość przynajmniej 1.0 GHz.
  • Około 90 MB wolnego miejsca na dysku.

3. Pobieranie i instalacja NVDA

Program NVDA można pobrać ze strony internetowej znajdującej się pod adresem: www.nvaccess.org.

Przejdź na stronie do sekcji "Download", gdzie znajduje się link do najnowszej wersji programu. Możesz udać się także na polską stronę społeczności NVDA pod adresem www.nvda.pl

Uruchomienie pobranego pliku spowoduje start tymczasowej kopii programu. Na tym etapie możesz zdecydować, czy chcesz zainstalować program na dysku, utworzyć jego kopię przenośną i umieścić ją np. w pamięci flash, czy kontynuować użycie wersji tymczasowej.

Jeśli na aktualnym komputerze planujesz zawsze używać NVDA, prawdopodobnie najlepszym wyjściem będzie instalacja programu w systemie. Zainstalowana wersja umożliwia dostęp do funkcjonalności nieobecnych w kopii tymczasowej, takich jak start wraz z systemem, dostęp do UAC i ekranów logowania. Po instalacji na twoim pulpicie i w menu Start zostaną także utworzone skróty umożliwiające szybkie uruchomienie screenreadera. Przy pomocy zainstalowanej wersji możesz również utworzyć przenośną kopię programu w dowolnym momencie.

Jeśli chcesz nosić NVDA ze sobą na pendrive lub innym zapisywalnym nośniku, wybierz utworzenie kopii przenośnej. Kopia przenośna umożliwia również instalację NVDA na dowolnym komputerze w późniejszym czasie. Jeżeli jednak chcesz skopiować NVDA na nośnik tylko do odczytu, taki jak płyta CD, powinieneś skopiować sam pakiet instalacyjny. Uruchomienie wersji przenośnej z nośnika tylko do odczytu nie jest w tym momencie obsługiwane.

Kontynuowanie używania wersji tymczasowej może być przydatne do przedstawienia innej osobie możliwości programu. Uruchamianie pliku instalacyjnego za każdym razem może jednak zabierać mnóstwo czasu.

3.1. Ograniczenia kopii przenośnej i tymczasowej

Poza brakiem możliwości automatycznego startu po zalogowaniu do systemu, przenośna i tymczasowa kopia NVDA posiada następujące ograniczenia:

  • Brak obsługi aplikacji uruchomionych z prawami administratora, chyba że NVDA również został uruchomiony z takimi uprawnieniami (niezalecane).
  • Brak odczytu ekranu kontroli konta użytkownika, podczas uruchamiania programu z uprawnieniami administratora.
  • Windows 8 i nowsze: brak obsługi ekranu dotykowego.
  • Windows 8 i nowsze: brak trybu czytania i wypowiadania wpisywanych znaków w aplikacjach Windows Store.
  • Windows 8 i nowsze: przyciszanie dźwięku nie jest obsługiwane.

3.2. Instalacja NVDA

Jeśli chcesz zainstalować NVDA bezpośrednio po uruchomieniu pobranego pakietu, naciśnij po prostu przycisk "zainstaluj NVDA". Jeśli okno pakietu zostało zamknięte albo uruchamiasz NVDA z wersji przenośnej, kliknij polecenie Zainstaluj NVDA, dostępne w menu narzędzia w menu programu.

Okno dialogowe, które się pojawi, wyświetli pytanie o to, czy na pewno chcesz zainstalować program, oraz będzie zawierać informację, czy ta instalacja zaktualizuje istniejącą kopię NVDA. Naciśnięcie przycisku "kontynuuj" spowoduje uruchomienie procedury instalacji. Na tym etapie jest do wyboru kilka opcji opisanych poniżej. Po pomyślnej instalacji wyświetlony zostanie odpowiedni komunikat. Po wciśnięciu przycisku OK, nastąpi uruchomienie zainstalowanej właśnie kopii programu.

3.2.1. Uruchamiaj NVDA na ekranie logowania

Ta opcja pozwala określić, czy NVDA ma uruchamiać się na ekranie logowania do systemu Windows, zanim jeszcze wprowadzono hasło. Dotyczy to również ekranów bezpiecznego pulpitu oraz kontroli konta użytkownika.

3.2.2. Utwórz skrót na pulpicie (Ctrl+Alt+D)

Ta opcja pozwala określić, czy NVDA ma utworzyć na pulpicie skrót uruchamiający program. Jeśli tak, to ze skrótem powiązany zostanie klawisz skrótu Ctrl+Alt+D.

3.2.3. Skopiuj konfigurację przenośną do konta aktualnego użytkownika

Ta opcja pozwala określić, czy NVDA powinien skopiować aktualnie używaną konfigurację jako ustawienia aktualnie zalogowanego użytkownika dla wykonywanej instalacji. Nie spowoduje to skopiowania konfiguracji dla innych użytkowników systemu ani konfiguracji używanej na ekranie logowania i innych bezpiecznych ekranach. Ta opcja jest dostępna tylko podczas instalacji z kopii przenośnej, nie pojawi się przy instalacji z pobranego pakietu.

3.3. Tworzenie kopii przenośnej

Jeśli chcesz utworzyć kopię przenośną programu bezpośrednio z pobranego pakietu, naciśnij przycisk "Utwórz kopię przenośną". Jeśli okno pakietu zostało zamknięte lub korzystasz z już zainstalowanej wersji, wybierz polecenie utwórz kopię przenośną w menu narzędzia w menu NVDA.

Pojawi się okno pozwalające wybrać katalog w którym wersja przenośna ma zostać umieszczona. Może to być dowolna lokalizacja na dysku twardym lub na dysku zewnętrznym, pamięci przenośnej itd. Można tu również określić, czy program ma skopiować aktualnie używaną konfigurację zalogowanego użytkownika jako konfigurację tworzonej kopii przenośnej. Ta opcja będzie dostępna tylko, gdy tworzona jest kopia przenośna z wersji zainstalowanej, nie pojawi się przy generowaniu kopii przenośnej z pobranego pakietu. Wciśnięcie przycisku "Kontynuuj" utworzy wersję przenośną w podanej lokalizacji. Po zakończeniu tworzenia kopii przenośnej, pojawi się informacja o sukcesie operacji. Naciśnij "OK" aby zamknąć tę informację.

4. Pierwsze kroki w NVDA

4.1. Uruchomienie NVDA

W celu uruchomienia programu zainstalowanego za pomocą instalatora wybierz NVDA z menu Programy w Menu Start lub użyj skrótu Ctrl+Alt+D. Możesz również wpisać NVDA w oknie Uruchom w menu Start i nacisnąć klawisz Enter, a program zostanie uruchomiony. Możesz również podać pewne parametry linii komend, które pozwalają zrestartować NVDA (-r), zakończyć (-q), wyłączyć dodatki (--disable-addons), etc.

Dla kopii zainstalowanych, NVDA domyślnie przechowuje konfigurację w podfolderze roaming folderu dane aplikacji aktualnego użytkownika (np. "C:\Users\<uzytkownik>\AppData\Roaming"). Można to zmienić w taki sposób, że NVDA wczyta konfigurację z lokalnego folderu danych aplikacji. Więcej w rozdziale o Parametrach systemu.

Aby uruchomić wersję przenośną NVDA, przejdź do katalogu, w którym zostały wypakowane pliki, zaznacz plik "nvda.exe" i naciśnij klawisz Enter lub dwukrotnie kliknij na nim lewym przyciskiem myszy.

Po uruchomieniu NVDA usłyszysz coraz wyższe dźwięki wskazujące, że program się ładuje. Czas uruchamiania zależy od tego, jak szybki jest twój komputer, oraz od prędkości nośnika, jeśli NVDA jest uruchamiane z USB lub innego wolniejszego medium. Jeśli uruchamianie NVDA trwa długo, zostanie wygenerowany komunikat: "Ładowanie NVDA, Proszę czekać..."

Jeśli podczas uruchamiania programu nie usłyszałeś/aś powyższych komunikatów, ale dźwięk oznaczający błąd systemu Windows lub dźwięki o coraz niższej wysokości, oznacza to, iż NVDA nie działa prawidłowo i należy zgłosić powstały problem do twórców programu. Więcej informacji o zgłaszaniu problemów znajdziesz na stronie projektu.

4.1.1. Okno powitalne

Przy pierwszym uruchomieniu, NVDA wyświetli ekran powitalny z podstawowymi informacjami o klawiszu NVDA i o menu programu. (Więcej na ten temat znajduje się w sekcjach poniżej.) Okienko zawiera również listę rozwijaną i 3 pola wyboru. Lista rozwijana pozwala wybrać układ klawiatury. Pierwsze pole wyboru pozwala ustalić, czy NVDA będzie używał klawisza CapsLock jako klawisza komend NVDA. Drugie pozwala włączyć automatyczne uruchamianie programu po zalogowaniu do systemu i jest dostępny tylko dla zainstalowanych kopii NVDA. Trzecie pole wyboru określa, czy to okienko dialogowe ma się pojawiać przy każdym uruchomieniu programu.

4.2. Polecenia klawiszowe w NVDA

4.2.1. Klawisz komend NVDA

Większość poleceń programu NVDA wymaga naciśnięcia specjalnego klawisza zwanego klawiszem NVDA w połączeniu z innymi klawiszami. Wyjątkiem są polecenia przeglądu tekstu, które przypisane są do pojedynczych klawiszy numerycznych, oraz niektóre inne polecenia.

Można skonfigurować NVDA tak, by klawisz Insert znajdujący się na klawiaturze numerycznej, klawisz Insert znajdujący się w pobliżu klawiszy strzałek, albo klawisz CapsLock - mogły zostać użyte jako specjalny klawisz poleceń NVDA. Domyślnie obydwa klawisze Insert są ustawione jako klawisz poleceń NVDA.

Aby którykolwiek z klawiszy poleceń NVDA wykonał oryginalnie przypisaną mu funkcję (np. dla przełączenia CapsLock, gdy jest on wybrany jako klawisz NVDA), należy nacisnąć ten klawisz dwukrotnie w krótkim odstępie czasu.

4.2.2. Układy klawiatury

NVDA obecnie obsługuje dwa zestawy poleceń (zwane układami klawiatury): układ dla komputerów stacjonarnych i układ dla laptopów. NVDA jest domyślnie skonfigurowany do korzystania z układu dla komputera stacjonarnego, ale można przełączyć się do układu klawiatury laptopa w kategorii klawiatura w oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA.

Układ dla komputera stacjonarnego sprawia, że intensywnie wykorzystujemy klawiaturę numeryczną (z wyłączonym klawiszem NumLock). Mimo że większość laptopów nie ma fizycznej klawiatury numerycznej, niektóre laptopy mogą emulować ją poprzez przytrzymanie klawisza FN i naciskanie na litery i cyfry z prawej strony klawiatury (7, 8, 9, u, i, o, j, k, l itp.). Jeśli twój laptop nie może tego zrobić albo nie pozwala wyłączyć klawisza NumLock, możesz przełączyć się na układ laptopa.

4.3. Gesty dotykowe

Jeśli korzystasz z NVDA pod kontrolą systemu Windows 8 lub nowszego i posiadasz komputer z ekranem dotykowym, możesz korzystać z gestów dotykowych NVDA. Gdy NVDA jest uruchomiony, gesty dotykowe wykonywane na ekranie są przechwytywane przez program bezpośrednio. Oznacza to, że gesty wykonywane normalnie nie będą działać, jeśli włączony jest NVDA.

4.3.1. Eksploracja ekranu

Najprostszą rzeczą, którą możesz zrobić z NVDA przy pomocy ekranu dotykowego, jest wypowiedzenie tekstu lub kontrolki w dowolnym punkcie ekranu. Umieść jeden palec na dowolnym miejscu ekranu, by usłyszeć dany obiekt. Przesuwaj palec po ekranie, by usłyszeć inne kontrolki lub tekst pod nim.

4.3.2. Gesty dotykowe

Ilekroć w tym podręczniku zostanie wymieniona komenda klawiaturowa NVDA, zostanie podany gest dotykowy, który jest jej odpowiednikiem. Poniżej wyjaśnienie, jak wykonywać te gesty.

Stuknięcia

Stuknij szybko w ekran jednym lub wieloma palcami.

Jednokrotne stuknięcie pojedynczym palcem jest określane po prostu jako stuknięcie. Pojedyncze stuknięcie dwoma palcami jest określane jako stuknięcie dwoma palcami. I tak dalej.

Jeśli to samo stuknięcie jest wykonane wielokrotnie w krótkich odstępach czasu, NVDA potraktuje je jako gest wielokrotny. Stuknięcie dwukrotne będzie podwójnym stuknięciem. Stuknięcie 3 razy będzie potrójnym stuknięciem. I tak dalej. Te wielokrotne gesty również uwzględniają ilość użytych palców, więc możliwe są gesty takie jak potrójne stuknięcie dwoma palcami, pojedyncze stuknięcie czterema palcami itd.

Machnięcia

Przesuń szybko palcem po ekranie.

Zależnie od kierunku istnieją cztery możliwe machnięcia: machnięcie w lewo, machnięcie w prawo, machnięcie do góry i machnięcie w dół.

Podobnie jak ze stuknięciami - więcej niż jeden palec może być użyty przy wykonywaniu gestu. A zatem możliwe są gesty takie jak machnięcie do góry dwoma palcami albo machnięcie w lewo czterema palcami.

4.3.3. Tryby dotyku

Ponieważ istnieje więcej komend NVDA możliwych do wprowadzenia z klawiatury niż możliwych do wykonania gestów, NVDA oferuje różne tryby dotyku tyczące się innych podzestawów poleceń. Są to tryb obiektowy i tekstowy. Niektóre gesty wypisane w tym dokumencie mogą zatem mieć wymienione w nawiasach tryby użycia. Np. machnięcie w górę (w trybie tekstowym) oznacza, że aby wprowadzić to polecenie, musisz najpierw aktywować tryb tekstowy, a następnie wykonać właściwy gest. Jeśli dana komenda nie posiada opisu trybu, oznacza to, że działa w obu trybach.

Aby przełączać tryby dotyku, wykonaj stuknięcie trzema palcami.

4.3.4. Klawiatura ekranowa

Klawiatura ekranowa jest używana do wprowadzania tekstu i komend z ekranu dotykowego. Gdy punkt uwagi znajduje się w polu edycji, możesz przywołać klawiaturę dwukrotnie stukając w ikonę klawiatury ekranowej na dole ekranu. Na tabletach takich jak Microsoft Surface Pro, klawiatura ekranowa jest dostępna zawsze, gdy nie jest podłączona fizyczna klawiatura. Aby wyłączyć klawiaturę ekranową, stuknij dwukrotnie jej ikonę lub wyjdź z pola edycji.

Gdy klawiatura ekranowa jest aktywna, aby zlokalizować jakiś znajdujący się na niej klawisz, przesuń palec do miejsca, gdzie znajduje się ta klawiatura (zwykle na dole ekranu), a następnie przesuwaj palec po klawiaturze. Gdy znajdziesz poszukiwany klawisz, który chcesz nacisnąć, stuknij go dwukrotnie lub unieś palec, zależnie od opcji wybranej w kategorii interakcji dotykowej w oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA.

4.4. Tryb pomocy

Wiele komend NVDA zostało opisanych w tym dokumencie. Najprostszym sposobem, by samodzielnie je odkrywać, jest aktywacja trybu pomocy.

Aby aktywować tryb pomocy, naciśnij NVDA+1. Aby go wyłączyć - ponownie naciśnij NVDA+1. W trybie pomocy wciśnięcie kombinacji klawiszy lub wykonanie gestu dotykowego spowoduje opisanie, co dana komenda czy gest robi. Rzeczywista komenda nie zostanie wtedy wykonana.

4.5. Menu NVDA

Menu NVDA pozwala na zmianę ustawień, dostęp do pomocy, zachowywanie bieżących ustawień lub przywracanie ustawień wcześniej zapisanych, umożliwia dostęp do dodatkowych narzędzi oraz pozwala wyjść z programu.

Gdy program NVDA jest uruchomiony, wejście do menu odbywać się może przez naciśnięcie NVDA+N albo podwójne stuknięcie dwoma palcami na ekranie dotykowym. Możesz również wejść do menu NVDA przez kliknięcie ikonki w obszarze powiadomień. Kliknij prawym przyciskiem myszy na ikonie NVDA albo przejdź do obszaru powiadomień, naciskając klawisz Windows+B, strzałki kursora, by przejść do ikony NVDA i naciśnij klawisz Aplikacje (w większości klawiatur umieszczony obok prawego klawisza Ctrl), albo użyj kombinacji klawiszy Shift+F10. Spowoduje to rozwinięcie menu. Nawigacja w menu odbywa się za pomocą strzałek, natomiast, aby aktywować wybrany element, naciśnij Enter.

4.6. Podstawowe polecenia NVDA

Działanie Skrót desktopa Skrót laptopa Gest dotykowy Opis
Zatrzymuje mowę Ctrl Ctrl Stuknięcie dwoma palcami Natychmiast przestaje czytać
Pauza mowy Shift Shift Brak Natychmiast zatrzymuje mowę. Naciskając ponownie, będzie mówić od momentu, w którym zostało przerwane (jeśli wstrzymywanie jest obsługiwane przez syntezator)
NVDA Menu NVDA+n NVDA+N Podwójne stuknięcie dwoma palcami Pojawia się menu NVDA, aby umożliwić dostęp do ustawień, narzędzi, pomocy itp.
Przełącz tryb komunikacji NVDA+s NVDA+s Brak Przełącza tryb mowy pomiędzy: mowa, dźwięki i bez mowy
Przełączanie trybu pomocy NVDA+1 Brak Naciśnięcie dowolnego klawisza w tym trybie zostanie odczytany klawisz i opis wszelkich poleceń NVDA z nim związanych
Zakończ NVDA NVDA+q NVDA+q Brak Kończy działanie NVDA
Przepuść następny klawisz NVDA+F2 NVDA+F2 Brak Jednorazowo przepuszcza następny naciśnięty klawisz wprost do systemu bez przetwarzania go w NVDA. Nawet jeżeli przepuszczony klawisz posiada w NVDA swoją funkcję, nie zostanie ona wykonana.
Włącz/Wyłącz tryb uśpienia dla aktywnej aplikacji NVDA+Shift+S NVDA+Shift+Z Brak Ustawienie trybu uśpienia dla konkretnej aplikacji sprawia, że NVDA przestaje mówić w jej oknie, nie reaguje na wciskane skróty klawiszowe oraz przestaje wyświetlać tekst na monitorze brajlowskim. Może być to użyteczne w przypadku programów posiadających wbudowane funkcje odczytu interfejsu. Aby wyłączyć tryb uśpienia, w oknie takiej aplikacji należy wcisnąć skrót ponownie.

4.7. Odczyt informacji systemowych

Działanie Skrót Opis
Odczytaj aktualny czas NVDA+F12 Podaje aktualny czas na zegarze systemowym. Podwójne wciśnięcie odczyta aktualną datę.
Odczytaj stan baterii NVDA+Shift+B Podaje status baterii oraz w procentach poziom energii i pozostały czas pracy akumulatora.
Odczytaj tekst w schowku NVDA+C Czyta tekst znajdujący się aktualnie w schowku.

5. Nawigacja z NVDA

NVDA pozwala eksplorować i nawigować w systemie na kilka sposobów, uwzględniających normalną interakcję i przeglądanie.

5.1. Obiekty

Każda aplikacja i sam system operacyjny składa się z wielu obiektów. Obiekt to pojedynczy element, taki jak fragment tekstu, przycisk, pole wyboru, suwak, lista lub pole edycji.

5.2. Nawigacja punktem uwagi

Punkt uwagi, często określany po prostu jako fokus, jest to obiekt, który otrzymuje informację o klawiszach naciskanych na klawiaturze. Jeśli np. wpisujesz tekst do pola edycji - to pole edycji posiada punkt uwagi.

Najczęściej używaną metodą nawigacji wśród okien i formularzy w systemie Windows jest nawigacja przy użyciu punktu uwagi. Odbywa się ona za pomocą klawiatury - na przykład gdy naciskasz Tab, by przejść od jednej kontrolki do następnej, Shift+Tab by przejść do poprzedniej kontrolki, Alt by dostać się do menu programu czy też Alt+Tab by przełączać się między działającymi aplikacjami. Za każdym razem, gdy wykonujesz te czynności, NVDA będzie informować cię o obiekcie, który aktualnie posiada punkt uwagi, podając jego nazwę, typ, zawartość, stan, opis, skrót klawiaturowy i informacje o położeniu.

Przydatne skróty klawiszowe do nawigacji za pomocą punktu uwagi:

Działanie Skrót Desktopa Skrót laptopa Opis
Odczytuje aktualny punkt uwagi NVDA+Tab NVDA+Tab Odczytuje obiekt posiadający aktualnie punkt uwagi. Dwukrotne naciśnięcie literuje informacje
Odczytuje tytuł okna NVDA+t NVDA+t Odczytuje tytuł aktualnej aplikacji lub okna. Dwukrotne naciśnięcie literuje tytuł. Trzykrotne naciśnięcie kopiuje tytuł do schowka.
Odczytuje aktywne okno NVDA+b NVDA+b Odczytuje zawartość obiektu na pierwszym planie (aktualnie aktywnego okna). Funkcja przydatna zwłaszcza w przypadku okna dialogowego lub komunikatu, którego pojawienie się nie zostało zauważone.
Odczytaj pasek stanu NVDA+End NVDA+Shift+End Odczytuje pasek statusu jeśli go znajdzie, przenosi tam także obiekt nawigatora. Dwukrotne naciśnięcie przeliteruje informację. Trzykrotne naciśnięcie kopiuje ją do schowka.

5.3. Nawigacja kursorem systemowym

Gdy obiekt, który umożliwia nawigację i/lub edycję tekstu, otrzymuje punkt uwagi, możesz przemieszczać się po tekście, używając kursora systemowego, nazywanego także kursorem edycji.

Gdy punkt uwagi znajduje się na obiekcie, który posiada kursor systemowy, możesz używać klawiszy strzałek, Page up, Page down, Home, End, etc. do przemieszczania się po tekście. Możesz również zmieniać tekst, jeśli kontrolka umożliwia edycję. NVDA będzie czytał, gdy przemieszczasz się po znakach słowach i liniach, będzie również ogłaszał zmiany w zaznaczeniu tekstu.

NVDA wykorzystuje następujące klawisze poleceń do nawigacji kursorem klawiatury:

Działanie Skrót desktopa Skrót laptopa Opis
Czyta wszystko NVDA+Strzałka w dół NVDA+a Odczytuje od bieżącej pozycji kursora do końca tekstu, przesuwając kursor podczas czytania.
Odczytuje aktualną linię NVDA+Strzałka w górę NVDA+l Odczytuje aktualną linię w miejscu kursora. Dwukrotne naciśnięcie literuje aktualną linię. Trzykrotne naciśnięcie literuje linię przy użyciu opisów znaków.
Odczytuje aktualne zaznaczenie NVDA+Shift+Strzałka w górę NVDA+Shift+S Odczytuje cały aktualnie zaznaczony tekst
Następne zdanie Alt+Strzałka w dół Alt+Strzałka w dół Przenosi kursor do następnego zdania i odczytuje je (obsługiwane tylko w Microsoft Word i Outlook).
Poprzednie zdanie Alt+Strzałka w górę Alt+Strzałka w górę Przenosi kursor do poprzedniego zdania i odczytuje je (obsługiwane tylko w Microsoft Word i Outlook).

Do poruszania się w strukturze tabel służą następujące klawisze poleceń:

Działanie Skrót Opis
Przejdź do poprzedniej kolumny Ctrl+Alt+Strzałka w lewo Przenosi kursor do poprzedniej kolumny w tej samej linii
Przejdź do następnej kolumny Ctrl+Alt+Strzałka w prawo Przenosi kursor do następnej kolumny w tej samej linii
Przejdź do poprzedniej linii Ctrl+Alt+Strzałka w górę Przenosi kursor do linii poprzedniej
Przejdź do następnej linii Ctrl+Alt+Strzałka w dół Przenosi do następnej linii.

5.4. Nawigacja w hierarchii obiektów

Przez większość czasu będziesz pracować z aplikacjami, używając komend przenoszących punkt uwagi i kursor systemowy. Czasem jednak możesz chcieć eksplorować aktualną aplikację lub system operacyjny bez przemieszczania punktu uwagi lub kursora. Może się też zdarzyć konieczność pracy z obiektami, do których nie można uzyskać dostępu przy użyciu klawiatury. W takich przypadkach, możesz posłużyć się nawigacją w hierarchii obiektów.

Nawigacja w hierarchii obiektów pozwala ci przemieszczać się pomiędzy pojedynczymi obiektami i uzyskiwać o nich informacje. Gdy przejdziesz do obiektu, NVDA ogłosi go podobnie jak ogłasza punkt uwagi. Aby obejrzeć tekst w układzie takim, jak jest on rozmieszczony na ekranie, możesz zamiast tego użyć trybu przeglądania ekranu.

Obiekty w systemie są uporządkowane hierarchicznie. Oznacza to, że pewne obiekty zawierają inne obiekty i musisz wejść do nich, aby obejrzeć zawartość. Dla przykładu: lista zawiera elementy listy, więc musisz wejść do listy, aby uzyskać dostęp do jej elementów. Jeśli znajdujesz się na elemencie listy, przejście do poprzedniego i następnego będzie przemieszczać pomiędzy elementami tej listy. Przejście do obiektu nadrzędnego - spowoduje powrót do obiektu listy. Możesz wówczas przejść poza tę listę, aby obejrzeć inne obiekty. Podobnie: pasek narzędzi zawiera kontrolki, więc musisz wejść do tego paska, aby uzyskać dostęp do znajdujących się wewnątrz niego kontrolek.

Obiekt aktualnie przeglądany, jest nazywany obiektem nawigatora. Gdy dotrzesz do obiektu, możesz przejrzeć jego treść, używając poleceń przeglądania tekstu, gdy znajdujesz się w trybie przeglądania obiektu. Domyślnie obiekt nawigatora podąża za punktem uwagi, ale to zachowanie można włączać i wyłączać.

Monitor brajlowski domyślnie podąża za punktem uwagi i kursorem systemowym oraz obiektem nawigatora i kursorem przeglądu tekstu. Jeśli chcesz spowodować podążanie brajla tylko za obiektem nawigatora lub przeglądaniem tekstu, musisz ustawić powiązanie brajla z punktem uwagi. W takim przypadku, brajl nie będzie podążał za obiektem nawigacyjnym i kursorem przeglądu. Aby brajl podążał za obiektem nawigatora i przeglądem tekstu, należy skonfigurować powiązanie brajla z przeglądem.

Poniżej znajdują się skróty klawiszowe do nawigacji w hierarchii obiektów:

Działanie Skrót desktopa Skrót laptopa Gest dotykowy Opis
Odczytuje aktualny obiekt NVDA+Numeryczne 5 NVDA+Shift+O Brak Odczytuje aktualny obiekt w hierarchii nawigacji. Dwukrotne naciśnięcie literuje informację, trzykrotne kopiuje nazwę obiektu wraz z zawartością do schowka.
Przechodzi do obiektu nadrzędnego NVDA+Numeryczne 8 NVDA+Shift+Strzałka w górę Machnięcie w górę (tryb obiektowy) Przechodzi do obiektu nadrzędnego, czyli zawierającego aktualny obiekt nawigatora.
Przechodzi do poprzedniego obiektu NVDA+Numeryczne 4 NVDA+Shift+Strzałka w lewo Machnięcie w lewo (tryb obiektowy) Przechodzi do poprzedniego obiektu znajdującego się na tym samym poziomie.
Przechodzi do następnego obiektu NVDA+Numeryczne 6 NVDA+Shift+Strzałka w prawo Machnięcie w prawo (tryb obiektowy) Przechodzi do następnego obiektu znajdującego się na tym samym poziomie.
Przechodzi do pierwszego obiektu podrzędnego NVDA+Numeryczne 2 NVDA+Shift+Strzałka w dół Machnięcie w dół (tryb obiektowy) Przechodzi do pierwszego obiektu zawieranego przez aktualny obiekt nawigatora.
Przechodzi do punktu uwagi NVDA+Numeryczny minus NVDA+Backspace Brak Przechodzi do obiektu, który aktualnie posiada punkt uwagi, oraz umieszcza kursor przeglądu na pozycji kursora systemu
Aktywuje aktualny obiekt NVDA+Numeryczny enter NVDA+Enter Podwójne stuknięcie Aktywuje bieżący obiekt (podobnie jak kliknięcie myszą lub naciśnięcie klawisza spacji, gdy ma punkt uwagi)
Przenosi punkt uwagi lub kursor na aktualną pozycję przeglądania NVDA+Shift+Numeryczny minus NVDA+Shift+Backspace Brak Naciśnięty raz przenosi punkt uwagi do aktualnego obiektu nawigatora, naciśnięty dwukrotnie przenosi kursor systemowy do aktualnej pozycji kursora przeglądania
Odczytuje położenie kursora przeglądu NVDA+Numeryczne delete NVDA+delete Brak Zgłasza położenie tekstu lub obiektu pod kursorem przeglądu. Może to być wyrażone albo w procentach w obrębie dokumentu albo jako odległość od krawędzi strony albo jako dokładna pozycja na ekranie. Dwukrotne naciśnięcie odczyta dalsze informacje.|

UWAGA: Aby skróty na klawiaturze numerycznej działały poprawnie, należy wyłączyć klawisz NumLock.

5.5. Przegląd tekstu w aktualnym obiekcie

NVDA pozwala odczytywać treść ekranu, aktualnego dokumentu lub aktualnego obiektu znakami, słowami lub liniami. Funkcja ta jest szczególnie przydatna np. w przypadku aplikacji konsolowych, gdzie nie ma kursora systemowego lub kursor systemowy ma tylko ograniczone możliwości działania. Możesz też użyć jej do przeglądania długiego komunikatu w okienku powiadomienia.

Przesuwając kursor przeglądania, nie zmieniasz położenia kursora systemowego, więc możesz przeglądać tekst, nie gubiąc aktualnej pozycji w edytowanym tekście. Jeśli jednak kursor systemowy zostanie przesunięty, kursor przeglądu domyślnie podąża za nim. To domyślne zachowanie można wyłączyć.

Monitor brajlowski domyślnie podąża za punktem uwagi i kursorem systemowym zamiast za obiektem nawigatora i przeglądaniem tekstu. Jeśli chcesz spowodować podążanie brajla za obiektem nawigatora lub przeglądaniem tekstu, musisz ustawić powiązanie brajla z przeglądaniem.

Do przeglądania tekstu są dostępne następujące polecenia:

Działanie Skrót desktopa Skrót laptopa Gest dotykowy Opis
Przenosi punkt przeglądu do pierwszej linii Shift+Numeryczne 7 NVDA+Ctrl+Home Brak Przenosi punkt przeglądu do pierwszej linii w aktualnym obiekcie
Przechodzi do poprzedniej linii w przeglądzie Numeryczne 7 NVDA+Strzałka w górę Machnięcie w górę (tryb tekstowy) Przenosi punkt przeglądu do poprzedniej linii.
Odczytuje linię w przeglądzie Numeryczne 8 NVDA+Shift+Kropka Brak Odczytuje linię, w której jest obecnie punkt przeglądu. Dwukrotne naciśnięcie literuje ją, trzykrotne literuje fonetycznie.
Przechodzi do następnej linii w przeglądzie Numeryczne 9 NVDA+Strzałka w dół Machnięcie w dół (tryb tekstowy) Przenosi punkt przeglądu do następnej linii.
Przechodzi do ostatniej linii w przeglądzie Shift+Numeryczne 9 NVDA+Ctrl+End Brak Przenosi punkt przeglądu do ostatniej linii w aktualnym obiekcie.
Przechodzi do poprzedniego wyrazu w przeglądzie Numeryczne 4 NVDA+Ctrl+Strzałka w lewo Machnięcie dwoma palcami w lewo (tryb tekstowy) Przenosi punkt przeglądu do poprzedniego wyrazu w tekście.
Odczytuje aktualny wyraz w przeglądzie Numeryczne 5 NVDA+Ctrl+kropka Brak Odczytuje aktualny wyraz, na którym jest umieszczony punkt przeglądu. Dwukrotne naciśnięcie literuje wyraz, trzykrotne literuje fonetycznie.
Przechodzi do następnego wyrazu w przeglądzie Numeryczne 6 NVDA+Ctrl+Strzałka w prawo Machnięcie dwoma palcami w prawo Przenosi punkt przeglądu do następnego wyrazu w tekście.
Przechodzi na początek wiersza w przeglądzie Shift+Numeryczne 1 NVDA+Home Brak Przenosi punkt przeglądu na początek aktualnej linii w tekście.
Przechodzi do poprzedniego znaku w przeglądzie Numeryczne 1 NVDA+lewo Machnięcie jednym palcem w lewo (tryb tekstowy) Przenosi kursor przeglądu do poprzedniego znaku aktualnej linii w tekście
Odczytuje aktualny znak w przeglądzie Numeryczne 2 NVDA+kropka Brak Odczytuje aktualny znak w punkcie przeglądu. Dwukrotne wciśnięcie literuje znak. Trzykrotne naciśnięcie podaje wartość kodu ASCII dziesiętnie i szesnastkowo.
Przechodzi do następnego znaku w przeglądzie Numeryczne 3 NVDA+prawo Machnięcie jednym palcem w prawo (tryb tekstowy) Przenosi punkt przeglądu do następnego znaku aktualnej linii.
Przechodzi na koniec linii w przeglądzie Shift+Numeryczne 3 NVDA+End Brak Przenosi punkt przeglądu na koniec aktualnej linii.
Odczytaj wszystko z przeglądu Numeryczny plus NVDA+Shift+A Machnięcie trzema palcami w dół (tryb tekstowy) Odczytuje od punktu przeglądu do końca tekstu.
Zaznacz i skopiuj od kursora przeglądu NVDA+F9 NVDA+F9 Brak Rozpoczyna proces zaznacz i kopiuj na aktualnej pozycji kursora przeglądu. Akcja nie jest wykonana do momentu wskazania NVDA miejsca końca zakresu tekstu
Zaznacz i kopiuj do kursora przeglądu NVDA+F10 NVDA+F10 Brak Po jednokrotnym naciśnięciu, tekst jest zaznaczany od pozycji poprzednio ustawionej znacznikiem początku do aktualnej pozycji kursora przeglądu włącznie. Po naciśnięciu tego klawisza po raz drugi, tekst zostanie skopiowany do schowka systemowego
Informacje o formatowaniu NVDa+f NVDA+F Brak Odczytuje informacje o formatowaniu tekstu pod kursorem. Podwójne naciśnięcie prezentuje informację w trybie czytania.

UWAGA: Aby skróty na klawiaturze numerycznej działały poprawnie, należy wyłączyć klawisz Num Lock.

Aby ułatwić zapamiętanie tych poleceń w układzie klawiatury dla desktopa, zwróć uwagę, że przegląd podstawowych poleceń tekstowych zorganizowany jest w tabeli trzy kolumny na trzy linie od góry do dołu jest wiersz, słowo, znak, oraz od lewej do prawej poprzedni, aktualny i następny. Układ został przedstawiony w tabeli poniżej:

Poprzednia linia Aktualna linia Następna linia
Poprzednie słowo Aktualne słowo Następne słowo
Poprzedni znak Aktualny znak Następny znak

5.6. Tryby przeglądania

Polecenia przeglądania tekstu pozwalają przeglądać treść wewnątrz aktualnego obiektu nawigatora, aktualnego dokumentu lub ekranu, zależnie od wybranego trybu przeglądania. Tryby przeglądania zastępują poziom przeglądu, dawniej używany w NVDA.

Poniższe komendy przełączają między trybami przeglądania:

Działanie Skrót desktopa Skrót laptopa Gest dotykowy Opis
Przełącz do następnego trybu przeglądania NVDA+Numeryczne 7 NVDA+Page up Machnięcie dwoma palcami w górę Przełącza do następnego dostępnego trybu przeglądania
Przełącz do poprzedniego trybu przeglądania NVDA+Numeryczne 1 NVDA+Page down Machnięcie dwoma palcami w dół Przełącza do poprzedniego dostępnego trybu przeglądania

5.6.1. Przeglądanie obiektu

W trybie przeglądania obiektu, możesz przeglądać tylko treść aktualnego obiektu nawigatora. Dla obiektów typu pole edycji lub innych kontrolek tekstowych będzie to na ogół tylko tekst danej kontrolki. Dla innych obiektów może to być nazwa i/lub wartość.

5.6.2. Przeglądanie dokumentu

Gdy obiekt nawigatora jest w dokumencie prezentowanym w trybie czytania (np. strona www) lub innym złożonym dokumencie (np. dokument Lotus Symphony), możliwe jest przejście do trybu przeglądania dokumentu. Ten tryb pozwala na przeglądanie zawartości całego dokumentu.

Po przejściu z trybu przeglądania obiektu do przeglądania dokumentu, punkt przeglądu jest umieszczony w dokumencie na pozycji obiektu nawigatora. Podczas przechodzenia po dokumencie przy użyciu poleceń przeglądania, obiekt nawigatora automatycznie podąża do aktualnego obiektu w punkcie przeglądania.

Proszę zwrócić uwagę, że NVDA będzie automatycznie przełączał się w tryb przeglądania dokumentu z trybu przeglądania obiektu, gdy przechodzimy między dokumentami udostępnianymi w trybie czytania.

5.6.3. Przeglądanie ekranu

Tryb przeglądania ekranu pozwala oglądać rozmieszczenie tekstu w oknie aplikacji analogiczne do tego, jak jest on rozmieszczony wizualnie. Jest to działanie podobne do przeglądania ekranu lub funkcjonalności myszy dostępnej w wielu innych czytnikach ekranu.

Po przejściu do trybu przeglądania ekranu, punkt przeglądu jest umieszczany na pozycji aktualnego obiektu nawigatora. Podczas przechodzenia po ekranie poleceniami przeglądu, obiekt nawigatora automatycznie podąża do obiektu znajdującego się na pozycji punktu przeglądu.

Uwaga: w niektórych nowszych aplikacjach NVDA może nie widzieć części lub całości tekstu wyświetlanego na ekranie, co jest rezultatem zastosowania w nich nowszych technik rysowania ekranu, których obsługa przez NVDA nie jest możliwa w tym momencie.

5.7. Nawigacja myszą

Gdy poruszasz myszą, NVDA domyślnie odczytuje tekst znajdujący się bezpośrednio pod jej wskaźnikiem. W zależności od typu okna zawierającego tekst odczytany może zostać cały paragraf lub pojedyncza linia.

Możesz także skonfigurować NVDA w taki sposób, aby oprócz odczytywania tekstu program informował również o typie obiektu lub kontrolki, nad którym aktualnie znajduje się wskaźnik myszy, np. listach, przyciskach itp. Może być to użyteczne dla zupełnie niewidomych użytkowników, jako że czasem sam tekst nie wystarcza.

NVDA może za pomocą dźwięków przekazywać położenie myszy na ekranie. Im wyżej na ekranie znajduje się wskaźnik, tym wyższy jest generowany dźwięk. Im dalej z lewej lub prawej strony znajduje się wskaźnik, tym bardziej z lewej lub prawej strony będzie odtwarzany dźwięk (zakładając, że użytkownik posiada stereofoniczne słuchawki lub głośniki).

Wyżej opisane opcje dotyczące nawigacji myszą nie są domyślnie włączone. Możesz skonfigurować je, korzystając z kategorii Ustawienia myszy w oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA.

Nawigacja myszą powinna odbywać się przy użyciu fizycznej myszy lub trackpada. NVDA posiada jednak kilka klawiszy związanych z myszą:

Działanie Skrót desktopa Skrót laptopa Opis
Lewy przycisk myszy Numeryczny slash NVDA+lewy nawias kwadratowy ("[") Wykonuje jedno kliknięcie lewym przyciskiem myszy. Dwukrotne kliknięcie może być wykonywane przez naciśnięcie tego klawisza dwa razy w krótkich odstępach czasu
Blokuj lewy przycisk myszy Shift+Numeryczny slash NVDA+Ctrl+lewy nawias kwadratowy ("[") Wciśnięcie i zablokowanie lewego przycisku myszy. Naciśnij klawisze ponownie, aby zwolnić przycisk. Aby przeciągnąć mysz, naciśnij klawisze, aby zablokować lewy przycisk, a następnie przesuń mysz ręcznie lub przy użyciu innych poleceń przemieszczania myszy|
Prawy przycisk myszy Numeryczna gwiazdka NVDA+Prawy nawias kwadratowy ("]") Wykonuje jedno kliknięcie prawym przyciskiem myszy.
Blokuj prawy przycisk myszy Shift+Numeryczna gwiazdka NVDA+Ctrl+prawy nawias kwadratowy ("]") Blokuje lub zwalnia prawy przycisk myszy (Metoda: przeciągnij i upuść).
Przesuń mysz do aktualnego obiektu NVDA+Numeryczny slash NVDA+Shift+M Przesuwa mysz w miejsce aktualnego obiektu i punktu przeglądu.
Przejdź do obiektu pod myszą NVDA+Numeryczna gwiazdka NVDA+Shift+N Przenosi obiekt nawigatora do obiektu znajdującego się pod wskaźnikiem myszy.

6. Tryb czytania

Złożone dokumenty przeznaczone tylko do odczytywania, na przykład strony internetowe, przedstawiane są w NVDA w trybie czytania. Dotyczy to dokumentów wyświetlanych w programach Mozilla Firefox, Microsoft Internet Explorer, Mozilla Thunderbird, wiadomości HTML w Microsoft Outlook, Google Chrome, Adobe Reader i Adobe Flash. Tryb czytania jest również opcjonalnie dostępny dla dokumentów w programie Microsoft Word.

W trybie czytania treść dokumentu jest udostępniana w płaskiej reprezentacji, po której można się przemieszczać z użyciem klawiszy kursora tak jak w zwykłych dokumentach tekstowych. Wszystkie polecenia NVDA dotyczące punktu uwagi będą działały w tym trybie; np. czytaj wszystko, odczytaj formatowanie, komendy nawigacji wewnątrz tabel, etc. Informacja o tym, że tekst jest linkiem, nagłówkiem itd. jest automatycznie anonsowana, gdy się przemieszczasz po dokumencie.

Czasem zachodzi potrzeba interakcji z formularzami znajdującymi się w tych dokumentach. Dla przykładu, będziesz musiał to zrobić dla pól edycji i list, aby możliwe stało się wpisywanie znaków i używanie klawiszy kursora do pracy z kontrolką. Jest to możliwe dzięki trybowi formularza, w którym prawie wszystkie naciskane klawisze są przekazywane do kontrolki. Domyślnie w trybie czytania NVDA będzie automatycznie przechodzić w tryb formularza, gdy przejdziesz klawiszem Tab lub klikniesz kontrolkę, która tego wymaga. Odwrotnie - kliknięcie lub przejście Tabem do kontrolki nie wymagającej trybu formularza, spowoduje przejście do trybu czytania. Możesz również przejść do trybu formularza przy użyciu spacji lub Entera, naciśniętego na kontrolce, która wymaga trybu formularza. Naciśnięcie klawisza Escape spowoduje powrót do trybu czytania. Dodatkowo możesz wymusić tryb formularza, który pozostanie wówczas aktywny do chwili ręcznego wyłączenia.

Działanie Skróty klawiszowe Opis
Przełącz tryb czytania NVDA+Spacja Przełącza pomiędzy trybem formularza i trybem czytania
Wyjście z trybu formularza Escape Przełącza się na tryb czytania, jeśli wcześniej tryb formularza włączył się automatycznie
Odśwież zawartość dokumentu NVDA+F5 Odświeża aktualny dokument w trybie przeglądania. (przydatne w przypadku, gdy niektórych treści brakuje na stronie. Niedostępne w Microsoft Word i Outlook.)
Znajdź NVDA+Ctrl+F Pojawia się okno dialogowe, w którym można wpisać tekst, aby przeszukać aktualny dokument
Znajdź następny NVDA+F3 Znajduje w dokumencie następne wystąpienie wyszukiwanego wcześniej tekstu
Znajdź poprzedni NVDA+Shift+F3 Znajduje w dokumencie poprzednie wystąpienie wyszukiwanego wcześniej tekstu
Otwórz długi opis NVDA+d Otwiera nowe okno zawierające długi opis elementu, na którym się znajdujesz (jeśli dla tego elementu długi opis został zdefiniowany)

6.1. Nawigacja pojedynczymi literami

Podczas pracy w trybie czytania można używać pojedynczych liter do przechodzenia pomiędzy kolejnymi elementami określonego typu. Zauważ, że nie wszystkie te komendy są dostępne we wszystkich typach dokumentów.

Naciśnięcie litery przechodzi do następnego elementu odpowiedniego typu, natomiast naciśnięcie litery z klawiszem Shift przechodzi do elementu poprzedniego.

  • H: nagłówek
  • L: lista
  • I: element listy
  • T: tabela
  • K: link
  • N: tekst niebędący linkiem
  • F: pole formularza
  • U: nieodwiedzony link
  • V: odwiedzony link
  • E: pole edycji
  • B: przycisk
  • X: pole wyboru
  • C: pole rozwijalne
  • R: przycisk radiowy
  • Q: blok cytatu
  • S: separator
  • M: ramka
  • G: grafika
  • D: punkt orientacyjny
  • O: obiekt zagnieżdżony (odtwarzacz audio lub wideo, aplikacja, okno dialogowe etc.)
  • Cyfry 1 do 6: nagłówki poziomu odpowiednio od 1 do 6
  • A: adnotacja (komentarz, zmiana edytorska, itd.)
  • w: błąd pisowni

Aby przejść na początek lub koniec elementów takich jak listy i tabele:

Działanie Skrót Opis
Przejdź na początek kontenera Shift+, Przechodzi na początek kontenera (listy, tabeli etc.), na którym ustawiony jest kursor
Przejdź poza koniec kontenera Przecinek Przenosi poza koniec kontenera (listy, tabeli, etc.) na którym znajdował się kursor

Niektóre aplikacje webowe takie jak Gmail, Twitter czy Facebook, używają pojedynczych liter jako klawiszy skrótu. Jeśli chcesz używać tych skrótów i móc jednocześnie posługiwać się klawiszami strzałek do odczytu treści w trybie czytania, możesz tymczasowo wyłączyć nawigację pojedynczymi literami NVDA. Aby włączyć i wyłączyć nawigację literami dla aktualnego dokumentu, naciśnij NVDA+Shift+Spacja.

6.2. Lista elementów

Lista elementów umożliwia dostęp do listy różnych elementów, znajdujących się w dokumencie, właściwych dla konkretnej aplikacji. Dla przykładu w przeglądarkach www, lista elementów wymienia linki, nagłówki, pola formularzy, przyciski albo punkty orientacyjne. Przyciski radiowe pozwalają przełączać się pomiędzy różnymi typami elementów. Pole edycyjne w oknie dialogowym pozwala na filtrowanie listy, ułatwiając wyszukiwanie danej pozycji na stronie. Możesz użyć przycisków znajdujących się w okienku, aby przejść do wybranego elementu albo go aktywować.

Działanie Skrót klawiszowy Opis
Wyświetl listę elementów w trybie przeglądania NVDA+F7 Wyświetla listę różnych typów elementów znajdujących się w bieżącym dokumencie

6.3. Obiekty zagnieżdżone

Strony mogą zawierać bogate treści, korzystając z technologii takich jak Adobe Flash, Oracle Java i HTML5, mogą również zawierać aplikacje i okna dialogowe. Gdy napotkasz taki element w trybie czytania, NVDA odczyta odpowiednio "obiekt zagnieżdżony", "Aplikacja" albo "Dialog". Możesz przechodzić do nich używając klawiszy szybkiej nawigacji o i shift+o. Naciśnij klawisz Enter na takim obiekcie w celu interakcji z nim. Jeśli obiekt jest dostępny dla NVDA, będziesz mógł przemieszczać się w nim klawiszem Tab i pracować tak, jak w innych aplikacjach. Odpowiednia komenda klawiszowa pozwala na powrót do oryginalnej strony zawierającej aktywowany wcześniej obiekt.

Działanie Skrót klawiszowy Opis
Przechodzi do zawartości strony NVDA+Ctrl+Spacja Przenosi punkt uwagi z wewnątrz obiektu zagnieżdżonego do dokumentu, który zawierał ten obiekt.

7. Odczyt treści matematycznej

Przy użyciu MathPlayer 4 od Design Science, NVDA może odczytywać i nawigować interaktywnie po wspieranej treści matematycznej. Wymaga to zainstalowania MathPlayer 4 na komputerze. MathPlayer jest bezpłatnie dostępny do pobrania z : http://www.dessci.com/en/products/mathplayer/

NVDA obsługuje następujące rodzaje treści matematycznej:

  • MathML w Mozilla Firefox, Microsoft Internet Explorer i Google Chrome.
  • Design Science MathType w Microsoft Word and PowerPoint. Aby to działało, MathType musi być zainstalowany. Wersja próbna jest wystarczająca.
  • MathML w Adobe Reader. Nie jest to jeszcze oficjalny standard, nie istnieje publicznie dostępne oprogramowanie mogące wytwarzać taką treść.
  • Matematyka w Kindle dla PC w książkach z dostępną matematyką.

Podczas odczytywania dokumentu, NVDA wypowie każdą obsługiwaną treść matematyczną tam, gdzie się ona znajduje. Jeśli używasz monitora brajlowskiego, zostanie ona również wyświetlona w brajlu.

7.1. Nawigacja interaktywna

Jeśli pracujesz głównie z mową, w większości przypadków zechcesz przeczytać wyrażenie w mniejszych segmentach, zamiast odczytu całości od razu.

W trybie czytania można to osiągnąć przez przejście kursorem do treści matematycznej i naciśnięcie Enter.

Poza trybem czytania:

  1. Przesuń punkt przeglądu do treści matematycznej. Domyślnie, punkt przeglądu podąża za kursorem systemowym, więc można użyć kursora systemowego, by przejść do treści.
  2. Następnie, aktywuj poniższe polecenie:

Polecenie Klawisz Opis
Interakcja z treścią matematyczną NVDA+Alt+M Rozpoczyna interakcję z treścią matematyczną.

W tym momencie możesz używać poleceń programu MathPlayer np. klawiszy strzałek, do eksploracji wyrażenia. Dla przykładu: możesz przechodzić po wyrażeniu strzałkami lewo i prawo, i wejść w głąb fragmentu wyrażenia, np. ułamka, przy użyciu strzałki w dół. Więcej informacji o klawiszach nawigacji, zawiera dokumentacja MathPlayer

Aby powrócić do dokumentu, naciśnij klawisz Esc.

8. Brajl

Jeśli posiadasz monitor brajlowski, NVDA może wyświetlać informacje w brajlu. Jeśli twój monitor ma klawiaturę brajlowską, możesz wprowadzać brajla skrótami lub w wersji nieskróconej.

Więcej informacji o obsługiwanych monitorach zawiera rozdział Obsługiwane monitory brajlowskie. Możesz skonfigurować ustawienia brajlowskie przy użyciu kategorii ustawień brajlaw oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA.

8.1. Brajlowskie skróty typu i stanu kontrolki oraz punktów orientacyjnych

Aby zmieścić jak najwięcej informacji na monitorze brajlowskim, zdefiniowano poniższe skróty określające typ i stan kontrolki oraz punkty orientacyjne.

Skrót Typ kontrolki
app aplikacja
qt blok cytatu
btn Przycisk
drbtn przycisk rozwijany
spnbx przycisk pokrętła
sbtn przycisk podziału
btn przycisk przełącznika
cbo Lista rozwijana
chk Pole wyboru
dlg Dialog
doc dokument
edt Pole edycji tekstu
pwded pole hasła
emb obiekt zagnieżdżony
ent przypis końcowy
fnt przypis dolny
gf Grafika
grp grupowanie
hN Nagłówek poziomu N, np. h1, h2.
hlp dymek pomocy
puo punkt orientacyjny
lnk Link
vlnk Odwiedzony link
lst Lista
mnu Menu
mnubar Pasek menu
mnubtn przycisk menu
elmnu element menu
pnl panel
PB pasek postępu
rbtn Przycisk opcji
scrlbar pasek przewijania
sect sekcja
stbar pasek stanu
tab zakładka
tbl Tabela
cN Kolumna tabeli o numerze n, np. c1, c2.
rN Wiersz tabeli o numerze n, np. r1, r2.
term terminal
TB tool bar
tip dymek
tv Widok drzewa
tvbtn przycisk widoku drzewa
tv element drzewa
lv N Widok drzewa ma chierarchiczny poziom N|
okn okno
⠤⠤⠤⠤⠤ separator

Zdefiniowano także poniższe oznaczenia stanu:

Skrót Stan kontrolki
... Wyświetlane, gdy obiekt obsługuje autouzupełnianie
⢎⣿⡱ wyświetlane, gdy obiekt (np. przełącznik) jest wciśnięty
⢎⣀⡱ wyświetlane, gdy obiekt (np. przełącznik) jest niewciśnięty
⣏⣿⣹ Wyświetlane, gdy obiekt (np. pole wyboru) jest zaznaczony
⣏⣸⣹ Wyświetlane, gdy obiekt (np. pole wyboru) jest częściowo zaznaczony
⣏⣀⣹ Wyświetlane, gdy obiekt (np. pole wyboru) jest niezaznaczony
- Wyświetlane, gdy obiekt (np. drzewo) można zwinąć
+ Wyświetlane, gdy obiekt (np. drzewo) można rozwinąć
*** wyświetlane dla zabezpieczonych dokumentów lub kontrolek
clk Wyświetlane, gdy obiekt jest klikalny
cmnt wyświetlane dla komentarzy komórki arkusza kalkulacyjnego lub fragmentu tekstu w dokumencie
frml wyświetlane, gdy komórka arkusza zawiera formułę
<--> wyświetlane, gdy wprowadzono nieprawidłową wartość
ldesc wyświetlane, gdy obiekt (na ogół grafika) ma długi opis
mled wyświetlane, gdy pole edycyjne jest wieloliniowe (np. komentarze na stronach)
<|> wyświetlane dla wymaganych pól formularzy
ro Wyświetlane, gdy obiekt (np. pole edycji) jest tylko do odczytu
chk Wyświetlane, gdy obiekt jest wybrany
nchk wyświetlane, gdy obiekt jest niewybrany
-:C wyświetlane, gdy obiekt jest posortowany rosnąco
c:- wyświetlane, gdy obiekt jest posortowany malejąco
submnu Wyświetlane, gdy obiekt posiada wyskakujące menu (zwykle podmenu)

Zdefiniowane zostały poniższe skróty dla punktów orientacyjnych:

Skrót Punkt orientacyjny
bnnr banner
cinf informacje o treści
cmpl uzupełniające
form formularz
main główne
nav nawigacja
srch szukaj
obszar obszar

8.2. Wprowadzanie brajla

NVDA obsługuje wprowadzanie brajla skrótami lub w wersji nieskróconej przy użyciu klawiatury brajlowskiej. Możesz wybrać tablicę tłumaczenia wprowadzanego brajla na tekst przy użyciu opcji Tablica wejścia w kategorii ustawień brajla w oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA.

Jeśli używany jest brajl nieskrócony, tekst jest wstawiany od razu po wprowadzeniu. Jeśli używane są skróty brajlowskie, tekst jest wstawiany po naciśnięciu spacji lub Entera na końcu słowa. Tłumaczenie może uwzględniać tylko wpisywane słowo i nie bierze pod uwagę istniejącego tekstu. Dla przykładu, jeśli używasz kodu brajlowskiego, który rozpoczyna liczby znakiem cyfry i naciśniesz Backspace kasując początek liczby, będziesz musiał wpisać znak cyfry ponownie aby wprowadzić następne cyfry.

Naciśnięcie punktu 7 kasuje ostatni znak lub komórkę brajla. Punkt 8 tłumaczy wprowadzony brajl i naciska klawisz enter. Naciśnięcie punktó 7 + punktu 8 tłumaczy wprowadzony brajl, ale bez dodawania spacji lub naciskania entera.

9. Rozpoznawanie treści

Jeśli autorzy nie dostarczają informacji pomocnej użytkownikom ekranu do odczytania treści, rozmaite narzędzia mogą zostać użyte dla rozpoznania tekstowej treści z graficznego obrazu. NVDA obsługuje funkcjonalność optycznego rozpoznawania znaków (OCR) wbudowaną w Windows 10 aby wydobyć tekst z obrazów. Dodatkowe narzędzie rozpoznawania treści może zostać dostarczone poprzez dodatki NVDA.

When Przy użyciu komendy rozpoznawania treści, NVDA rozpoznaje zawartość aktualnego obiektu nawigatora. Domyślnie, obiekt nawigatora podąża za systemowym punktem uwagi lub kursorem w trybie czytania, więc wystarczy przesunąć punkt uwagi lub kursor trybu czytania tam gdzie jest to potrzebne. Dla przykładu, przesunięcie kursora trybu czytania na obrazek, domyślnie rozpoznanie wydobędzie tekst z tej grafiki. Można jednak użyć funkcji nawigacji w chierarchi obiektów, aby na przykład rozpoznać zawartość całego okna aplikacji.

Gdy rozpoznanie zostanie zakończone, wynik zostanie zaprezentowany w dokumencie podobnym do trybu czytania, pozwalając odczytać informację klawiszami strzałek, etc. Naciśnięcie spacji lub entera aktywuje (zwykle przez kliknięcie) tekst pod kursorem, jeśli będzie to możliwe. Naciśnięcie klawisza Escape spowoduje wyjście z wyniku rozpoznawania.

9.1. OCR w Windows 10

Windows 10 zawiera OCR dla wielu języków. NVDA może go używać dla rozpoznawania tekstu z obrazków lub okien niedostępnych aplikacji.

Możesz ustawić język, który ma być użyty dla rozpoznawania tekstu w kategorii Windows 10 OCR w oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA. Dodatkowe języki mogą zostać zainstalowane po otwarciu Menu start, wybraniu Ustawienia, wybór daty i języka -> Region i język, a następnie po wybraniu Dodaj język.

Aby rozpoznać tekst aktualnego obiektu nawigatora przy użyciu OCR Windows 10, naciśnij NVDA+r.

10. Funkcje specyficzne dla aplikacji

NVDA udostępnia dodatkowe funkcje dla niektórych aplikacji, aby uczynić niektóre zadania łatwiejszymi lób udostępnić daną funkcjonalność, która w innym przypadku byłaby niedostępna dla użytkownika oprogramowania czytającego ekran.

10.1. Microsoft Word

10.1.1. Automatyczny odczyt nagłówków kolumn i wierszy

NVDA może automatycznie odczytywać odpowiedni nagłówek wiersza i kolumny podczas nawigacji wewnątrz tabel w Microsoft Word. Wymaga to po pierwsze włączenia odczytywania nagłówków tabel w kategorii formatowanie dokumentów w oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA. Po drugie, NVDA musi wiedzieć, która linia lub kolumna zawiera nagłówki. Po przejściu do pierwszej komórki wiersza lub kolumny zawierającej nagłówki, użyj poniższych komend:

Polecenie Klawisz Opis
Ustaw nagłówki kolumny NVDA+Shift+C Jednokrotne naciśnięcie informuje NVDA, że jest to pierwsza komórka nagłówkowa w wierszu zawierającym nagłówki kolumny, która powinna być automatycznie odczytywana, gdy przechodzimy między kolumnami poniżej tego wiersza. Dwukrotne naciśnięcie anuluje ustawienie.
Ustaw nagłówki wiersza NVDA+Shift+R Jednokrotne naciśnięcie informuje NVDA, że jest to pierwsza komórka nagłówkowa w kolumnie zawierającej nagłówki wiersza, która powinna być automatycznie odczytywana podczas przechodzenia po wierszach za tą kolumną. Dwukrotne naciśnięcie anuluje ustawienie.

Te ustawienia zostaną zapisane w dokumencie jako zakładki, kompatybilne z innymi programami czytania ekranu np. Jaws. Oznacza to, że inni użytkownicy programów czytających ekran będą automatycznie mieli te nagłówki ustawione po otwarciu danego dokumentu później.

10.1.2. Tryb czytania w Microsoft Word

Podobnie jak do stron internetowych, tryb czytania może być używany w Microsoft Word, co pozwala używać funkcji takich jak szybka nawigacja i lista elementów. Aby włączyć lub wyłączyć tryb czytania w Microsoft Word, naciśnij NVDA+Spacja. Więcej informacji o trybie czytania i szybkiej nawigacji , znajduje się w rozdziale Tryb czytania.

10.1.2.1. Lista elementów

W trybie czytania w Microsoft Word możesz uzyskać dostęp do listy elementów naciskając NVDA+F7. Lista elementów wyświetla nagłówki, linki, adnotacje (zawierające komentarze i śledzenie zmian), oraz błędy (aktualnie ograniczone do błędów pisowni).

10.1.3. Zgłaszanie komentarzy

Aby odczytać komentarz na pozycji kursora, naciśnij NVDA+Alt+C. Wszystkie komentarze dokumentu oraz inne zmiany, mogą być wymienione na liście elementów NVDA po wybraniu adnotacji jako typu.

10.2. Microsoft Excel

10.2.1. Automatyczny odczyt nagłówków kolumn i wierszy

NVDA może automatycznie odczytywać odpowiedni nagłówek wiersza i kolumny podczas nawigacji wewnątrz arkuszy w Microsoft Excel. Wymaga to po pierwsze włączenia odczytywania nagłówków tabel w kategorii formatowanie dokumentów w oknie Preferencji NVDA, znajdującym się w podmenu Ustawienia w menu NVDA. Po drugie, NVDA musi wiedzieć, która linia lub kolumna zawiera nagłówki. Po przejściu do pierwszej komórki wiersza lub kolumny zawierającej nagłówki, użyj poniższych komend:

Działanie Skrót klawiszowy Opis
Ustaw nagłówki kolumny NVDA+Shift+C Jednokrotne naciśnięcie informuje NVDA, że jest to pierwsza komórka nagłówkowa w wierszu zawierającym nagłówki kolumny, która powinna być automatycznie odczytywana, gdy przechodzimy między kolumnami poniżej tego wiersza. Dwukrotne naciśnięcie anuluje ustawienie.
Ustaw nagłówki wiersza NVDA+Shift+R Jednokrotne naciśnięcie informuje NVDA, że jest to pierwsza komórka nagłówkowa w kolumnie zawierającej nagłówki wiersza, która powinna być automatycznie odczytywana podczas przechodzenia po wierszach za tą kolumną. Dwukrotne naciśnięcie anuluje ustawienie.

Te ustawienia zostaną zapisane w skoroszycie jako nazwane zakresy, kompatybilne z innymi programami czytającymi takimi jak Jaws. Oznacza to, że inni użytkownicy oprogramowania czytającego ekran, którzy później otworzą ten skoroszyt, będą mieli te nagłówki już ustawione.

10.2.2. Lista elementów

Podobnie jak na stronach internetowych, NVDA posiada listę elementów dla Microsoft Excel, która pozwala wyświetlić i uzyskać dostęp do kilku różnych typów informacji. Aby otworzyć listę elementów w Excel, naciśnij NVDA+F7. Różne typy informacji na liście elementów to:

  • Wykresy: wymienia wszystkie wykresy w aktywnym arkuszu. Wybranie wykresu i naciśnięcie Enter lub przycisku "idź do" przeniesie punkt uwagi do tego wykresu, umożliwiając nawigację i odczyt strzałkami.
  • komentarze: wszystkie komórki w aktywnym arkuszu, zawierające komentarze. Wyświetlany jest adres komórki i jej komentarze. Naciśnięcie Enter lub przycisku "idź do", przeniesie punkt uwagi do wybranej komórki.
  • Formuły: Wymienia wszystkie komórki w arkuszu, które zawierają formułę. Wyświetlany jest adres komórki, oraz zawarta w niej formuła. Naciśnięcie Enter lub przycisku "idź do", przeniesie punkt uwagi do wybranej komórki.
  • Arkusze: wyświetla wszystkie arkusze w skoroszycie. Naciśnięcie F2 na liście arkuszy pozwala zmienić nazwę arkusza. Naciśnięcie Enter lub przycisku "idź do", przeniesie punkt uwagi do wybranego arkusza.
  • Pola formularzy: wyświetla wszystkie pola formularzy w aktywnym arkuszu. Dla każdego pola formularza, lista elementów wyświetla alternatywny tekst pola oraz adresy komórek, które ono zajmuje. Zaznaczenie pola i naciśnięcie Enter lub przycisku "idź do", przeniesie punkt uwagi do wybranego pola.

10.2.3. Zgłaszanie komentarzy

Aby odczytać komentarz zaznaczonej komórki, naciśnij NVDA+Alt+C. Wszystkie komentarze arkusza mogą być wymienione na liście elementów NVDA.

10.2.4. Odczyt zablokowanych komórek

Jeśli skoroszyt został zabezpieczony, może nie być możliwe przejście do niektórych komórek, które zostały zablokowane do edycji. Aby przejść do zablokowanych komórek, przejdź do trybu czytania naciskając NVDA+Spacja, a następnie użyj standardowych klawiszy Excel takich jak klawisze strzałek, aby przechodzić po wszystkich komórkach w aktualnym arkuszu.

10.2.5. Pola formularzy

Arkusze Excel mogą zawierać pola formularzy. Można uzyskać do nich dostęp przy pomocy listy elementów albo klawiszy nawigacji literami f i Shift+F. Po przejściu do pola formularza w trybie czytania, można nacisnąć Enter lub Spacja aby je aktywować albo przejść do trybu formularzy dla wykonania dalszej interakcji z polem, zależnie od kontrolki. Więcej informacji o trybie czytania i nawigacji literami jest dostępne w rozdziale tryb czytania.

10.3. Microsoft PowerPoint

Działanie Skrót klawiszowy Opis
Przełącz odczyt notatek mówcy Ctrl+Shift+S W uruchomionym pokazie slajdów, komenda przełącza między notatkami mówcy albo treścią slajdu. Przełącznik ma wpływ na to co czyta NVDA, nie zmienia treści wyświetlanych na ekranie.

10.4. foobar2000

Polecenie Klawisz Opis
Podaj pozostały czas Ctrl+Shift+R Podaje czas pozostały do końca aktualnie odtwarzanego utworu.

Opisana komenda działa tylko dla domyślnego ustawienia formatowania linii statusu dla odtwarzacza.

10.5. Miranda IM

Działanie Skrót klawiszowy Opis
Zgłoś ostatnią wiadomość NVDA+Ctrl+1-4 Zgłasza jedną z ostatnich wiadomości, zależnie od naciśniętej cyfry; np. NVDA+Ctrl+2 odczyta przedostatnią wiadomość.

10.6. Poedit

Działanie Skrót klawiszowy Opis
Odczytaj okno komentarzy Ctrl+Shift+C Czyta komentarze znajdujące się w oknie komentarzy.
Odczytaj uwagi dla tłumaczy Ctrl+Shift+A Zgłasza wszelkie uwagi dla tłumaczy.

10.7. Skype

Wewnątrz konwersacji:

Działanie Skrót Opis
Przejrzyj wiadomość NVDA+Ctrl+1-0 Odczytuje ostatnią wiadomość i przenosi do niej punkt przeglądu, zależnie od naciśniętej cyfry; np. NVDA+Ctrl+2 odczytuje wiadomość drugą od końca.

10.8. Kindle dla PC

NVDA obsługuje odczyt i nawigację wewnątrz książek w aplikacji Amazon Kindle dla PC. Ta funkcjonalność jest dostępna tylko w książkach Kindle zaprojektowanych z właściwością "Czytnik ekranu: obsługiwany", co można sprawdzić na stronie szczegółów książki.

Tryb czytania jest używany do czytania książek. Jest włączany automatycznie po otwarciu książki lub ustawieniu punktu uwagi na obszarze książki. Strona zostanie zmieniona automatycznie gdy będzie to konieczne czyli po przesunięciu kursora lub włączeniu polecenia czytaj wszystko. Ręczne przejście do kolejnej strony nastąpi po wciśnięciu klawisza Page down, a przejście do poprzedniej strony po naciśnięciu Page up.

Nawigacja pojedynczymi literami jest obsługiwana dla linków i grafiki, ale wyłącznie w obrębie bieżącej strony. Nawigacja po linkach uwzględnia również przypisy.

NVDA dostarcza wczesne wsparcie dla odczytu i interaktywnej nawigacji w treści matematycznej dla książek z dostępną matematyką. Więcej szczegółów w rozdziale Odczyt treści matematycznej.

10.8.1. Zaznaczanie tekstu

Kindle pozwala na wykonanie różnych akcji na zaznaczonym tekście np. uzyskanie definicji słownikowej, dodanie notatek, skopiowanie tekstu do schowka i przeszukiwanie sieci. Aby to zrobić, najpierw zaznacz tekst w zwykły sposób dla trybu czytania; np. przy użyciu klawisza Shift i strzałek. Po zaznaczeniu tekstu, naciśnij klawisz menu kontekstowego albo Shift+F10 aby wyświetlić dostępne opcje pracy z zaznaczeniem. Jeśli to zrobisz bez zaznaczonego tekstu, pokazane zostaną opcje dla słowa pod kursorem.

10.8.2. Notatki użytkownika

Możesz dodać notatkę dotyczącą słowa lub fragmentu tekstu. Aby to zrobić, najpierw zaznacz tekst i otwórz opcje zaznaczenia w sposób opisany powyżej. Następnie wybierz dodanie notatki.

Podczas czytania w trybie czytania, NVDA zgłasza te notatki jako komentarze.

Aby przejrzeć, edytować lub usunąć notatkę:

  1. Przesuń kursor do tekstu zawierającego notatkę.
  2. Otwórz opcje zaznaczenia w sposób opisany powyżej.
  3. Wybierz edycję notatki.

10.9. Azardi

W widoku tabeli dodanych książek:

Polecenie Klawisz Opis
Enter enter Otwiera wybraną książkę.
Menu kontekstowe klawisz aplikacji Otwiera menu kontekstowe wybranej książki.

11. Konfigurowanie NVDA

Większość ustawień NVDA może być zmieniona za pomocą okien dialogowych dostępnych poprzez podmenu Ustawienia z menu NVDA. Dużą część tych ustawień mmożna znaleźć w wielostronicowym oknie preferencji NVDA. W oknach dialogowych wszystkich ustawień NVDA, naciśnij przycisk OK, aby zaakceptować zmiany, jakie zostały wprowadzone. Aby anulować zmiany, naciśnij przycisk Anuluj lub klawisz Escape. W niektórych oknach można nacisnąć przycisk Zastosuj, aby zmiany zostały uwzględnione natychmiastowo, a okno pozostało otwarte. Niektóre ustawienia można zmienić również za pomocą klawiszy skrótu, które są wymienione w stosownych rozdziałach poniżej.

11.1. Preferencje NVDA

Okno preferencji NVDA zawiera wiele parametrów konfiguracyjnych, które mogą zostać zmienione. To okno zawiera listę kilku kategorii ustawień, z której można wybierać. Po wybraniu kategorii, ustawienia związane z tą kategorią zostaną wyświetlone w tym oknie. Mogą one być zastosowane przy użyciu przycisku Zastosuj, a okno pozostanie wówczas otwarte. Aby zapisać ustawienia i zamknąć okno preferencji NVDA, użyj przycisku OK.

Niektóre kategorie ustawień mają przypisane klawisze skrótu. Po ich naciśnięciu, otwarte zostanie okno preferencji NVDA z wybraną odpowiednią kategorią ustawień. Domyślnie nie wszystkie kategorie posiadają przypisany skrót klawiaturowy. Jeśli chcesz uzyskać dostęp do okien nie posiadających klawisza skrótu, użyj Okna zdarzenia wejścia aby zdefiniować własne zdarzenie wejścia otwierające to okno.

Kategorie w oknie preferencji NVDA zostaną opisane poniżej.

11.1.1. Ogólne (NVDA+Ctrl+G)

Ta kategoria preferencji NVDA pozwala określić ogólne zachowanie NVDA takie jak język interfejsu i automatyczne sprawdzanie aktualizacji. Zawiera następujące opcje:

Język

Pole rozwijalne służące do wyboru języka komunikatów oraz interfejsu użytkownika NVDA. Dostępnych jest wiele języków, jednak domyślnie wybrana jest opcja "Domyślne". Opcja ta powoduje, że NVDA automatycznie wybiera język interfejsu systemu Windows.

Proszę zauważyć, że NVDA musi zostać zrestartowane po zmianie języka. Jeśli zmienisz język i zapiszesz preferencje, NVDA zapyta, czy chcesz zrestartować program. Naciśnij Ok, a program uruchomi się ponownie.

Zapisz ustawienia przy wyjściu

Ta opcja, to pole wyboru. Jeśli jest zaznaczone, to NVDA automatycznie zapisze aktualne ustawienia przy wyjściu z programu.

Pokaż opcje przy wyjściu z NVDA

To pole wyboru pozwala zdecydować, czy przy wyjściu z NVDA pojawi się okno dialogowe z pytaniem o akcję, którą chcesz wykonać. Jeśli zaznaczone, przy próbie wyjścia z NVDA pojawi się pytanie, czy chcesz wyjść, uruchomić ponownie program, uruchomić ponownie z wyłączonymi dodatkami, albo zainstalować oczekujące aktualizacje. Jeśli niezaznaczone, NVDA zakończy działanie natychmiast.

Odtwarzaj dźwięk przy uruchamianiu i zamykaniu NVDA

Ta opcja jest polem wyboru, które ustawia odtwarzanie dźwięków przy uruchamianiu i zamykaniu NVDA.

Poziom logowania

Pole rozwijalne pozwalające na ustawienie poziomu logowania (ile czynności wykonanych przez użytkownika ma trafić do pliku logów). Na ogół użytkownik nie powinien zmieniać tego ustawienia, ponieważ zapisywane jest niezbyt wiele informacji. Jeśli jednak chcesz przesłać zgłoszenie błędu, ta opcja może być użyteczna.

Automatycznie uruchom NVDA po zalogowaniu się do systemu Windows

Jeśli ta opcja jest włączona, NVDA uruchomi się automatycznie zaraz po zalogowaniu się do systemu. Opcja jest dostępna tylko dla zainstalowanych kopii NVDA.

Użyj NVDA na ekranie logowania Windows (wymaga uprawnień administratora)

Jeśli logujesz się do systemu podając nazwę użytkownika i hasło, to zaznaczenie tej opcji sprawi, że NVDA będzie uruchamiał się automatycznie na ekranie logowania do systemu. Ta opcja jest dostępna tylko dla zainstalowanych kopii NVDA.

Używaj obecnie zapisanych ustawień na ekranie logowania i innych zabezpieczonych ekranach (wymaga uprawnień administratora)

Naciśnięcie przycisku "Używaj zapisanych ustawień NVDA na ekranie logowania i innych zabezpieczonych ekranach" kopiuje zapisane wcześniej ustawienia użytkownika do katalogu systemowej konfiguracji NVDA, której NVDA używa na ekranie logowania do Windows, ekranie kontroli konta użytkownika (UAC), oraz innych zabezpieczonych ekranach. Aby skopiować w ten sposób wszystkie swoje ustawienia, po pierwsze zapisz aktualną konfigurację przy użyciu klawisza skrótu Ctrl+NVDA+c albo polecenia menu NVDA "Zapisz ustawienia". Ta opcja jest dostępna tylko dla zainstalowanych kopii NVDA.

Sprawdzaj automatycznie, czy jest nowa wersja

Gdy to pole wyboru jest zaznaczone, NVDA będzie automatycznie sprawdzał dostępność aktualizacji programu i poinformuje, jeżeli jakaś będzie dostępna. Możesz również sprawdzać dostępność aktualizacji ręcznie, poleceniem "Sprawdź aktualizacje" w menu Pomoc NVDA.

Powiadamiaj o oczekującej aktualizacji przy starcie

Gdy zaznaczone, NVDA poinformuje o oczekującej przy starcie aktualizacji, oferując możliwość jej zainstalowania. Można ręcznie zainstalować oczekującą aktualizację w oknie opcji wyjścia z NVDA (jeśli włączone), z menu NVDA, lub wykonując sprawdzenie aktualizacji z menu pomoc.

11.1.2. Ustawienia mowy (NVDA+control+v)

Kategoria mowa w oknie preferencji NVDA zawiera ustawienia pozwalające zmieniać syntezator i charakterystykę głosu. Szybszy alternatywny sposób regulacji parametrów mowy z dowolnego miejsca, możesz znaleźć w rozdziale Szybka zmiana ustawień syntezatora.

Ta kategoria preferencji, zawiera następujące ustawienia:

Zmień syntezator

Pierwsza opcja w kategorii ustawień mowy, to przycisk "Zmień...". Przycisk aktywuje okno wyboru syntezatora, pozwalające wybrać aktywny syntezator mowy i urządzenie wyjściowe. Okno otwiera się na oknie preferencji NVDA. Zapisanie lub anulowanie wyboru, spowoduje powrót do okna preferencji NVDA.

Głos

Pole rozwijalne służące do wyboru jednego z głosów dostępnych dla syntezatora aktualnie wybranego w NVDA. Za pomocą strzałek możesz przechodzić kolejno przez wszystkie głosy słuchając ich brzmienia. Strzałkami w lewo i w górę przesuwasz się w górę listy, a strzałkami w prawo i w dół przesuwasz się w dół.

Wariant

Jeśli korzystasz z dołączonego do NVDA syntezatora eSpeak NG, pole rozwijalne Wariant umożliwia zmianę brzmienia dla aktualnie używanego głosu. Warianty głosu Espeak NG to w zasadzie różne głosy, jako że modyfikują one parametry brzmienia głosu Espeak NG. Niektóre warianty będą brzmieć jak mężczyzna, inne jak kobieta, a jeszcze inne - jak żaba.

Prędkość

Ta opcja pozwala na zmianę prędkości głosu. Jest to suwak służący do zmiany prędkości czytania w skali od 0 do 100, (0 oznacza tempo najwolniejsze, 100 najszybsze).

Wysokość

Ta opcja pozwala na zmianę wysokości aktualnego głosu. Jest to suwak, który zmienia wysokość głosu w skali od 0 do 100, (0 oznacza głos najniższy, 100 najwyższy).

Głośność

Jest to suwak służący do zmiany natężenia głosu w skali od 0 do 100, (0 oznacza głos najcichszy, 100 najgłośniejszy).

Modulacja

Jest to suwak służący do zmiany intonacji (unoszenia i opadania) głosu w skali od 0 do 100, (0 oznacza głos najbardziej monotonny, 100 najbardziej melodyjny). (Zmiana modulacji możliwa jest jedynie w przypadku syntezatora eSpeak NG.)

automatycznie zmieniaj język

To pole wyboru przełącza ustawienie automatycznej zmiany języka syntezatora w locie. Opcja ta działa tylko wówczas, gdy odpowiedni język jest zadeklarowany w kodzie dokumentu. Domyślnie pole to jest zaznaczone. Aktualnie tylko syntezator Espeak NG obsługuje automatyczną zmianę języka .

Automatycznie zmieniaj dialekt

To pole wyboru pozwala ustalić, czy dialekt powinien być zmieniany w trakcie czytania. Dla przykładu, jeśli czytamy dokument angielski głosem angielski amerykański, a dokument zawiera oznaczenia części tekstu jako angielski brytyjski, jeśli ta funkcja jest włączona - syntezator zmieni również sposób akcentowania. Ta opcja jest domyślnie wyłączona.

poziom interpunkcji/symboli

Skrót Klawiszowy: NVDA+p

Ustawienie pozwala wybrać liczbę znaków i symboli, które powinny być wymawiane. Jeśli ustawienie ma wartość "Wszystko", wszystkie symbole będą odczytywane. Dotyczy to wszystkich syntezatorów, nie tylko tego aktywnego w tym momencie.

Ufaj językowi głosu przetwarzając znaki i symbole

Domyślnie włączona, ta opcja informuje NVDA, że bieżący głos prawidłowo przetwarza znaki i symbole. Jeśli okaże się, że interpunkcja jest odczytywana w nieprawidłowym języku dla konkretnego głosu lub syntezatora, możesz tę opcję wyłączyć, aby zmusić NVDA do używania globalnie ustawionego języka.

Wyższy głos dla wielkich liter

To pole edycji pozwala ustawić o ile zmieni się wysokość głosu podczas czytania dużej litery. Wartość podajemy w procentach - liczba dodatnia oznacza podwyższenie wysokości, liczba ujemna - obniżenie. Wartość 0 oznacza brak zmiany wysokości.

Czytaj "duże" przed wielkimi literami

Jeśli zaznaczysz tę opcję, NVDA będzie sygnalizować wielkie litery czytając słowo "Duże", dla każdej litery wypowiadanej jako pojedynczy znak, np. podczas literowania. Ta opcja przydatna jest przy korzystaniu z syntezatora, który nie potrafi zmieniać wysokości głosu.

Dźwięk dla dużych liter

Jeśli zaznaczysz tę opcję, NVDA będzie sygnalizować pojedyncze wielkie litery za pomocą krótkiego dźwięku. Opcja ta jest przydatna dla syntezatorów, które nie potrafią zmieniać wysokości głosu przy odczytywaniu wielkich liter.

wykrywanie wymowy

Niektóre słowa zawierają tylko jeden znak, lecz wymowa rużni się w zależności od tego, czy wymawiamy daną literę jak słowo, czy jako literę samą w sobie. Przykładowo w języku angielskim "a" jest literą lub słowem i jest przy tym różnie wymawiana. To ustawienie sprawia, że syntezatory mowy uwzględniają ten fakt. Ta funkcjonalność jest wspierana w większości syntezatorów.

Ta opcja na ogół powinna być włączona. Niektóre syntezatory pracujące w standardzie Microsoft Speech API (SAPI) nie obsługują prawidłowo tej funkcjonalności i zachowują się dziwnie, gdy jest ona włączona. Jeśli napotykasz na problemy z wymową pojedynczych znaków, spróbuj wyłączyć tę opcję.

11.1.3. Wybór syntezatora (NVDA+control+s)

Okno dialogowe "Syntezator...", pod przyciskiem "Zmień..." w kategorii mowa w oknie preferencji NVDA, pozwala wybrać używany przez NVDA syntezator mowy. Po zaznaczeniu wybranego syntezatora, naciśnij przycisk "Ok" a NVDA załaduje go. Jeśli pojawi się błąd przy ładowaniu wybranego syntezatora, program NVDA powiadomi o tym wyświetlając komunikat i będzie używał syntezatora aktywnego poprzednio.

Syntezator

Ta opcja pozwala na wybór odpowiedniego syntezatora mowy, który będzie używany przez NVDA.

Listę Syntezatorów, które obsługuje NVDA zobaczysz w rozdziale Obsługiwane Syntezatory Mowy.

Jeden specjalny element, który zawsze pojawi się na tej liście, to "bez mowy", który pozwala używać NVDA całkowicie bez komunikatów głosowych. Może to być przydatne dla kogoś chcącego używać NVDA tylko z monitorem brajlowskim albo dla widzących twórców oprogramowania, którzy chcą używać wyłącznie funkcji "Podgląd mowy".

Urządzenie wyjściowe

Ta opcja pozwala na wybór karty dźwiękowej, przez którą będzie słychać wybrany syntezator NVDA.

Tryb przyciszania audio

Skrót klawiszowy: NVDA+Shift+D

W Windows 8 i nowszych, ta opcja pozwala wybrać, czy NVDA powinien obniżać głośność innych aplikacji, gdy NVDA mówi albo przez cały czas, gdy NVDA jest uruchomione.

  • Bez przyciszania: NVDA nie będzie nigdy obniżać głośności innych dźwięków.
  • Przycisz podczas generowania mowy i dźwięku: NVDA obniży głośność innych dźwięków tylko wtedy, gdy NVDA mówi albo generuje dźwięk. Może to nie działać dla wszystkich syntezatorów.
  • Zawsze przyciszaj: NVDA będzie obniżał głośność innych dźwięków przez cały czas, gdy NVDA jest uruchomione.

Ta opcja jest dostępna tylko, jeśli NVDA został zainstalowany. Nie jest możliwe obsługiwanie przyciszania audio w przenośnych i tymczasowych kopiach NVDA.

11.1.4. Szybka zmiana ustawień syntezatora

Jeśli chcesz szybko zmienić ustawienia mowy bez wchodzenia do kategorii Mowa okna preferencji NVDA, istnieją klawisze poleceń, które pozwalają w każdej chwili ustawiać najczęściej zmieniane ustawienia mowy:

Działanie Skróty Klawiszowe Desktopa Skróty Klawiszowe Laptopa Opis
Do następnych ustawień głosu NVDA+Ctrl+Strzałka w prawo NVDA+Ctrl+Shift+Strzałka w prawo Przechodzi do następnego parametru ustawień syntezatora, wracając do pierwszego po przejściu za ostatni.
Do poprzednich ustawień głosu NVDA+Ctrl+Strzałka w lewo NVDA+Shift+Ctrl+Strzałka w lewo Przechodzi do poprzedniego parametru ustawień syntezatora wracając do ostatniego po przejściu przed pierwszy.
Zwiększ parametr ustawień głosu NVDA+Ctrl+Strzałka w górę NVDA+Ctrl+Shift+Strzałka w górę Zwiększa aktualnie wybrany parametr ustawień syntezatora np. przyśpiesza prędkość, wybiera następny głos, zwiększa głośność.
Zmniejsz parametr ustawień głosu NVDA+Ctrl+Strzałka w dół NVDA+Ctrl+Shift+Strzałka w dół Zmniejsza aktualnie wybrany parametr ustawień syntezatora. Na przykład: zmniejsza szybkość, wybiera poprzedni głos, zmniejsza głośność.

11.1.5. Brajl

Kategoria brajl w oknie preferencji NVDA zawiera opcje umożliwiające zmianę kilku aspektów wprowadzania i wyświetlania brajla. Ta kategoria zawiera następujące ustawienia:

Zmień monitor brajlowski

Pierwsza opcja w kategorii ustawień brajla, to przycisk "Zmień...". Przycisk aktywuje okno wyboru monitora brajlowskiego, pozwalające wybrać aktywną linijkę brajlowską. Okno otwiera się na oknie preferencji NVDA. Zapisanie lub anulowanie wyboru, spowoduje powrót do okna preferencji NVDA.

Tabela wyjścia

Następną opcją, na którą natrafisz w tej kategorii preferencji NVDA, jest lista rozwijana "Tabela wyjścia". Możesz tu znaleźć tablice brajlowskie dla różnych języków, standardów i skrótów brajlowskich. Wybrana tablica będzie używana do translacji tekstu przed jego wyświetleniem na twoim monitorze brajlowskim. Między elementami tej listy przełączaj się przy użyciu klawiszy strzałek.

Tabela wprowadzania

W uzupełnieniu do poprzedniego ustawienia, następnym znajdującym się po nim jest lista rozwijana "Tabela wprowadzania". Wybrana tablica będzie używana do translacji na postać tekstu komputerowego znaków wprowadzanych na klawiaturze twojego monitora brajlowskiego. Między elementami tej listy przełączaj się przy użyciu klawiszy strzałek.

Zwróć uwagę, że ta funkcja jest przydatna tylko wówczas, gdy twój monitor brajlowski posiada klawiaturę w stylu Perkins, a funkcja wprowadzania jest obsługiwana przez sterownik monitora brajlowskiego. Jeśli wprowadzanie nie jest możliwe na monitorze posiadającym klawiaturę, będzie to zaznaczone w rozdziale Obsługiwane monitory brajlowskie.

Rozwiń słowo pod kursorem do brajla komputerowego

Ta opcja umożliwia wyświetlenie słowa pod kursorem w formie nieskróconego brajla komputerowego.

Pokaż kursor

Ta opcja pozwala włączać i wyłączać kursor brajlowski. Ma zastosowanie do kursora systemu i kursora przeglądu, ale nie dotyczy oznaczania zaznaczenia.

Migotanie kursora

Ta opcja umożliwia migotanie kursora brajlowskiego. Jeśli migotanie jest wyłączone, punkty tworzące kursor brajlowski będą stale wysunięte. Ta opcja nie ma wpływu na wskaźnik zaznaczenia, są to zawsze punkty 7 i 8 bez migotania.

Tempo migania kursora (ms)

Ta opcja jest polem liczbowym, które pozwala zmienić częstotliwość migania kursora wyrażoną w milisekundach.

Kształt kursora dla punktu uwagi

Ta opcja pozwala wybrać kształt (wzorzec punktowy) kursora brajlowskiego, gdy brajl jest związany z punktem uwagi. Ustawienie nie ma wpływu na wskaźnik zaznaczenia, są to zawsze punkty 7 i 8 bez migotania.

Kształt kursora dla przeglądu

Ta opcja pozwala wybrać kształt (wzorzec punktowy) kursora brajlowskiego, gdy brajl jest związany z kursorem przeglądu. Ustawienie nie ma wpływu na wskaźnik zaznaczenia, są to zawsze punkty 7 i 8 bez migotania.

Czas wygasania komunikatów

To ustawienie jest polem liczbowym określającym w sekundach, jak długo na monitorze brajlowskim są wyświetlane komunikaty programu NVDA. Wprowadzenie wartości 0, wyłącza całkowicie wyświetlanie tych komunikatów.

Pokazuj wiadomości w nieskończoność

Ta opcja powoduje, że wiadomości NVDA są w nieskończoność wyświetlane na monitorze brajlowskim.

Powiązanie brajla

Skrót Klawiszowy: NVDA+Ctrl+T

Ta opcja pozwala wybrać, czy monitor brajlowski będzie podążać za punktem uwagi, czy obiektem nawigatora/punktem przeglądu, albo oboma. Gdy ustawione jest "automatycznie", NVDA będzie domyślnie podążać za punktem uwagi i kursorem systemu. W takim przypadku, gdy pozycja obiektu nawigatora lub kursora przeglądu się zmieni na skutek interakcji użytkownika, NVDA tymczasowo powiąże brajl z kursorem przeglądu, do czasu, gdy zmieni się pozycja punktu uwagi lub kursora systemowego.

czytaj akapitami

Gdy zaznaczysz to pole, monitor brajlowski będzie wyświetlać tekst akapitami, nie liniami. Ponadto, komendy przejścia między liniami będą przenosić między akapitami. Oznacza to, że nie musisz przewijać wyświetlania na końcu każdej linii, nawet gdy na samym monitorze brajlowskim zmieści się więcej tekstu. Może być to użyteczne do płynnego czytania większych porcji tekstu. Opcja domyślnie jest wyłączona.

Unikaj rozdzielania słów kiedy możliwe

Gdy włączone,słowo zbyt długie, aby zmieścić się na końcu wyświetlacza, nie zostanie podzielone. Zamiast tego, pojawi się kilka spacji na końcu wyświetlacza. Po przesunięciu wyświetlania, możliwe będzie przeczytanie całego słowa. Nazywa się to czasem "zawijaniem słów". Jeśli słowo jest zbyt długie, by samo zmieściło się na wyświetlaczu, musi zostać podzielone.

Jeśli opcja jest wyłączona, wyświetlona zostanie część słowa, tak duża jak to możliwe, a reszta zostanie obcięta. Po przesunięciu wyświetlacza, możliwe będzie przeczytanie reszty słowa.

Włączenie tej opcji umożliwia bardziej płynne czytanie, ale zmusza do częstszego przewijania wyświetlacza.

Kontekstowa prezentacja punktu uwagi

Opcja pozwala wybrać, jaką informację kontekstową NVDA zaprezentuje na monitorze brajlowskim, gdy obiekt znajdzie się w punkcie uwagi. Informacja kontekstowa odnosi się do chierarchii obiektów zawierających punkt uwagi. Dla przykładu, jeśli punkt uwagi znajdzie się na elemencie listy, ten element jest częścią listy nadrzędnej. Lista ta może się znajdować wewnątrz okna dialogowego, etc. Więcej informacji o chierarchii obiektów w NVDA znajduje się w sekcji Nawigacja w chierarchii obiektów.

Gdy ustawione na wypełnianie wyświetlacza zmianami kontekstowymi, NVDA spróbuje wyświetlić tak wiele informacji kontekstowych, ile zmieści się na monitorze brajlowskim, ale tylko dla zmienionych części kontekstu. W przykładzie powyżej, oznacza to, że zmiana punktu uwagi na listę, spowoduje pokazanie przez NVDA elementu listy na monitorze brajlowskim. Ponadto, jeśli pozostała wystarczająca ilość miejsca na monitorze brajlowskim, NVDA spróbuje pokazać, że ten element listy jest częścią listy nadrzędnej. Jeśli będziesz przemieszczać się po liście klawiszami strzałek, zakłada się, że masz świadomość, iż znajdujesz się ciągle w obrębie tej samej listy nadrzędnej. Dlatego też, dla pozostałych elementów listy, które znajdą się w punkcie uwagi, NVDA pokaże tylko element listy. Aby przeczytać kontekst ponownie (np. że jesteś na liście będącej częścią okna dialogowego), musisz przewinąć wyświetlacz brajlowski wstecz.

Jeśli ta opcja jest ustawiona aby zawsze wypełniała wyświetlacz, NVDA będzie próbował dostarczać tak wiele informacji kontekstowej jak to możliwe na używanym monitorze brajlowskim, niezależnie od tego, czy informacja kontekstowa była wyświetlana wcześniej. Zaletą jest, że NVDA będzie dostarczał maksymalną ilość informacji na monitorze brajlowskim. Minusem tego rozwiązania jest różnica pozycji na monitorze brajlowskim, w której będzie się wyświetlał punkt uwagi. Może to utrudnić przeglądanie długiej listy elementów, ponieważ będzie konieczne ciągłe poszukiwanie miejsca, gdzie zaczyna się aktualny element. Było to domyślne zachowanie w NVDA 2017.2 i starszych.

Jeśli ustawisz tę opcję, aby informacja kontekstowa była prezentowana tylko przy przewijaniu monitora wstecz, NVDA nie będzie domyślnie pokazywał informacji kontekstowych. W przykładzie powyżej, NVDA pokaże, że punkt uwagi znajduje się na elemencie listy. Aby przeczytać informację kontekstową, konieczne będzie przewinięcie monitora brajlowskiego wstecz.

Aby w dowolnym miejscu przełączyć kontekstową prezentację punktu uwagi, można przypisać własne zdarzenie wejścia przy pomocy okna ustawień zdarzenia wejścia.

11.1.6. Wybór monitora brajlowskiego (NVDA+control+a)

Okno wyboru monitora brajlowskiego jest otwierane po kliknięciu przycisku "Zmień..." w kategorii brajl preferencji NVDA, pozwala wybrać, której linijki brajlowskiej NVDA ma używać do generowania komunikatów w brajlu. Po wybraniu monitora brajlowskiego, naciśnij Ok i NVDA uruchomi wybraną linijkę. Jeśli wystąpi błąd uruchamiania sterownika, NVDA powiadomi o tym odpowiednim komunikatem i powróci do używania poprzedniego monitora brajlowskiego, jeśli jakiś był wcześniej używany .

Monitor brajlowski

Zawartość listy monitorów brajlowskich jest zależna od tego, jakie sterowniki monitorów brajlowskich są zainstalowane w twoim systemie. Na liście przemieszczasz się między elementami przy użyciu klawiszy strzałek.

"Bez brajla" oznacza, że nie używasz monitora brajlowskiego.

Więcej informacji na temat obsługiwanych monitorów brajlowskich znajdziesz w rozdziale Obsługiwane Monitory Brajlowskie.

port

Ta opcja, jeśli jest dostępna, pozwala określić jaki port lub typ połączenia będzie użyty do komunikacji z monitorem brajlowskim. Jest to lista rozwijana, zawierająca elementy zależne od wybranego urządzenia.

Domyślnie NVDA używa automatycznego wykrywania portów, co oznacza, że połączenie z monitorem brajlowskim zostanie nawiązane automatycznie poprzez wyszukanie monitora wśród dostępnych w systemie urządzeń Bluetooth i USB. Dla niektórych monitorów brajlowskich, będzie możliwe dokonanie wyboru, który port ma być użyty. Najczęściej spotykane możliwości to "Automatycznie" (opisana powyżej procedura automatycznego wykrywania urządzenia), "USB", "Bluetooth" i porty szeregowe, jeśli twój monitor brajlowski obsługuje ten rodzaj transmisji.

Ta lista rozwijana nie pojawi się, jeśli twój monitor brajlowski obsługuje wyłącznie automatyczne wykrywanie portu.

Możesz zajrzeć do sekcji omawiającej twój monitor brajlowski w rozdziale Obsługiwane monitory brajlowskie aby poznać więcej szczegółów na temat wspieranych rodzajów komunikacji i dostępnych portów.

11.1.7. Klawiatura (NVDA+Ctrl+K)

Kategoria klawiatura w oknie preferencji NVDA pozwala ustawić zachowanie NVDA w trakcie używania klawiatury. Zawiera następujące ustawienia:

Układ klawiatury

Pole rozwijalne pozwalające wybrać układ klawiatury dla NVDA. Obecnie dostępne są dwa układy: laptop i Desktop (komputer stacjonarny).

Użyj CapsLock jako klawisza NVDA

Jeśli zaznaczysz to pole, klawisz Caps Lock będzie pełnić rolę specjalnego klawisza NVDA.

Użyj dodatkowego Insert jako klawisza NVDA

Jeśli zaznaczysz to pole, dodatkowy Insert (na większości klawiatur znajdujący się nad klawiszami strzałek, obok Home i End) będzie pełnić rolę specjalnego klawisza NVDA.

Użyj numerycznego Insert jako klawisza NVDA

Jeśli zaznaczysz to pole, Insert na klawiaturze numerycznej będzie pełnić rolę specjalnego klawisza NVDA.

Jeśli żaden klawisz nie został wybrany jako klawisz NVDA, nie będzie możliwy dostęp do niektórych funkcji programu. W związku z tym, po kliknięciu w oknie preferencji NVDA przycisku Ok lub Zastosuj, pojawi się stosowny komunikat o błędzie, jeśli wszystkie pola wyboru klawiszy NVDA są nieoznaczone. Po zamknięciu okna z tym komunikatem, musisz wybrać przynajmniej jeden klawisz NVDA, aby prawidłowo zamknąć okno ustawień klawiatury.

Czytaj pisane znaki

Skrót Klawiszowy: NVDA+2

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie wymawiać pojedyncze znaki podczas wpisywania ich na klawiaturze.

Czytaj pisane słowa

Skrót Klawiszowy: NVDA+3

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie wymawiać całe wyrazy po ich wpisaniu z klawiatury.

Przerwij mowę dla wpisywanych znaków

Jeśli włączona, ta opcja spowoduje przerwanie mowy przy wpisaniu jakiegoś znaku. Opcja domyślnie włączona.

Przerwa mowy dla klawisza Enter

Jeśli włączona, ta opcja przerywa mowę za każdym razem, gdy naciśnięto klawisz Enter. Opcja domyślnie włączona.

Zezwalaj na przeglądanie w trybie czytaj wszystko

Jeśli włączona, niektóre polecenia nawigacyjne (takie jak klawisze szybkiej nawigacji w trybie czytania albo przechodzenie po liniach i akapitach) nie przerywają odczytywania tekstu od kursora do końca dokumentu, a zamiast tego odczyt tekstu przeskakuje do nowej pozycji i jest kontynuowany.

Dźwięk dla małych liter przy włączonym CapsLock

Jeśli opcja jest włączona, krótki dźwięk zostanie wygenerowany za każdym razem, gdy wciśnięto literę z shiftem przy włączonym CapsLock. Na ogół wpisywanie liter z shiftem przy włączonym CapsLock nie jest zamierzone i wynika z niewiedzy, że CapsLock jest włączony. A zatem ostrzeżenie o tym fakcie może się okazać pomocne.

Czytaj klawisze poleceń

Skrót Klawiszowy: NVDA+4

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie wypowiadać naciskane klawisze, którym nie odpowiadają znaki pisarskie, na przykład klawisze funkcyjne lub kombinacje Ctrl+litera.

Odtwarzaj dźwięk przy błędach pisowni podczas wpisywania

Gdy włączone, krótki dźwięk alarmu zostanie odtworzony, gdy słowo, które wpisujesz, zawiera błąd pisowni. Ta opcja jest dostępna tylko jeśli włączone jest zgłaszanie błędów pisowni w kategorii Ustawień formatowania preferencji NVDA.

Przetwarzaj klawisze z innych aplikacji

Ta opcja pozwala kontrolować, czy naciśnięcia klawiszy generowane przez aplikacje takie jak klawiatury ekranowe i aplikacje rozpoznawania mowy, powinny być przetwarzane przez NVDA. Opcja jest domyślnie włączona, aczkolwiek niektórzy użytkownicy mogą chcieć ją wyłączyć, np. aby pisać w języku wietnamskim przy użyciu programu Unikey - pozostawienie jej wówczas włączonej powodowałoby wprowadzanie nieprawidłowych znaków.

11.1.8. Mysz (NVDA+Ctrl+M)

W tej kategorii preferencji można ustawić m.in. sposób śledzenia myszy przez NVDA, informowanie dźwiękiem o położeniu wskaźnika myszy. Zawiera następujące ustawienia:

Informuj o zmianach kształtu wskaźnika

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie podawać, jaki kształt ma wskaźnik myszy za każdym razem, kiedy dojdzie do jego zmiany. Wskaźnik myszy w systemie Windows zmienia się, by przekazać dodatkowe informacje, na przykład gdy znajduje się nad edytowalnym tekstem lub gdy system jest zajęty podczas ładowania programu.

Włącz śledzenie myszy

Skrót Klawiszowy: NVDA+m

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie czytać tekst znajdujący się aktualnie pod wskaźnikiem myszy. Opcja ta pozwala na odnajdywanie informacji na ekranie poprzez poruszanie fizyczną myszą bez konieczności nawigowania po hierarchii obiektów.

Rozdzielczość tekstu

Jeśli śledzenie myszy jest włączone, ta opcja pozwala dokładnie określić ile tekstu znajdującego się aktualnie pod wskaźnikiem myszy zostanie wypowiedziane. Dostępne opcje to znak, słowo, wiersz i akapit.

Podaj typ obiektu wskazanego myszą

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie informować o rodzaju obiektu wskazywanego myszą (np. przycisk, lista, pasek przewijania).

Sygnalizuj dźwiękiem położenie myszy

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie generować dźwięki podczas poruszania myszą, ułatwiając określenie pozycji wskaźnika na ekranie. Im wyżej mysz jest na ekranie, tym wyższy będzie dźwięk. Im bardziej po lewej lub prawej stronie ekranu znajduje się wskaźnik myszy, tym bardziej po lewej lub prawej stronie będzie słychać dźwięk (jeśli użytkownik ma podłączone stereofoniczne słuchawki lub głośniki).

Głośność dźwięku myszy zależy od jasności obrazu

Jeśli zaznaczysz to pole, dźwięki sygnalizujące położenie myszy będą tym głośniejsze, im jaśniejszy jest obraz znajdujący się w miejscu wskaźnika. Opcja ta ma znaczenie tylko, jeśli włączona jest funkcja "Sygnalizuj dźwiękiem położenie myszy". Funkcja domyślnie jest wyłączona.

11.1.9. Interakcja dotykowa

Ta kategoria preferencji, , dostępna tylko na komputerach z systemem Windows 8 i nowszymi z ekranem dotykowym, pozwala skonfigurować w jaki sposób NVDA obsługuje ekrany dotykowe. Zawiera następujące ustawienia:

Tryb wpisywania dotykowego

To pole wyboru pozwala określić metodę, której chcesz używać do wprowadzania tekstu przy użyciu klawiatury ekranowej. Jeśli jest zaznaczone, to gdy zlokalizujesz klawisz na klawiaturze ekranowej, możesz podnieść palec i wybrany klawisz zostanie wciśnięty. Gdy nie jest oznaczone, należy dwukrotnie stuknąć klawisz na klawiaturze ekranowej aby go nacisnąć.

11.1.10. Kursor przeglądu

W tej kategorii preferencji, można określić działanie kursora przeglądu. Zawiera następujące ustawienia:

Śledź punkt uwagi

Skrót Klawiszowy: NVDA+7

Gdy opcja jest włączona, kursor przeglądu zawsze zostanie umieszczony w tym samym obiekcie, w którym znajduje się punkt uwagi, gdy aktualny punkt uwagi się zmieni.

Śledź kursor systemu

Skrót Klawiszowy: NVDA+6

Gdy opcja jest włączona, kursor przeglądu zostanie automatycznie przeniesiony przy każdym ruchu na pozycję kursora systemu, gdy jego pozycja się zmieni.

Śledź wskaźnik myszy

Gdy opcja jest włączona, kursor przeglądu będzie przesuwać się do wskaźnika myszy przy każdej zmianie jego położenia.

Tryb prostego przeglądania

Gdy opcja jest włączona, NVDA będzie filtrować hierarchie obiektów, którymi można nawigować, aby wykluczyć bezużyteczne obiekty np. obiekty niewidoczne albo używane tylko do tworzenia układu treści.

Aby przełączać ten tryb z każdego miejsca, proszę przypisać własne zdarzenie wejścia przy użyciu okna zdarzeń wejścia.

11.1.11. Prezentacja obiektów (NVDA+Ctrl+O)

Ta kategoria preferencji NVDA pozwala określić ilość informacji prezentowanych przez NVDA na temat kontrolek takich jak opis, informacje o położeniu itd. Zawiera następujące ustawienia:

Czytaj dymki podpowiedzi

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie czytać pojawiające się dymki podpowiedzi (tooltip). Są to niewielkie wiadomości wyświetlane często po wskazaniu myszą lub przeniesieniu punktu uwagi na dane okno lub kontrolkę.

Czytaj dymki powiadomień

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA będzie czytać informacje pojawiające się w postaci dymków w obszarze powiadomień systemu Windows. Dymki powiadomień są podobne do dymków podpowiedzi, jednak zazwyczaj są większe i sygnalizują zdarzenia systemowe, takie jak odłączenie kabla sieciowego czy brak ochrony antywirusowej, lób inne zdarzenia mające znaczenie dla bezpieczeństwa systemu.

Odczytuj klawisze skrótów

Jeśli zaznaczysz to pole, NVDA informując o obiektach, pozycjach menu lub kontrolkach okien dialogowych będzie wypowiadać również związany z nimi klawisz skrótu. Dla przykładu, menu plik może mieć przypisany skrót Alt+P.

Odczytuj położenie obiektów

Ta opcja pozwala zmienić sposób ogłaszania pozycji obiektu po przejściu do obiektu z punktem uwagi lub obiektu nawigacji (np. 1 z 4).

odgadnij położenie obiektu, gdy nie dostępne

Gdy włączona jest opcja powiadamiania o położeniu obiektu, a z przyczyn technicznych jest ono niedostępne dla NVDA w aktualnej kontrolce, NVDA może próbować je odgadnąć.

Gdy opcja powyższa jest zaznaczona, NVDA może odczytywać informacje o pozycji w większej ilości obiektów, jak niektóre paski narzędziowe czy menu, lecz informacje te mogą być nieco niedokładne.

Odczytuj opisy obiektów

Odznacz to pole, jeśli nie chcesz, by program NVDA czytał opisy obiektów.

Sygnał paska postępu

Skrót Klawiszowy: NVDA+u

Ta opcja określa w jaki sposób NVDA sygnalizuje aktualizację paska postępu.

Dostępne są następujące opcje:

  • Wyłączone: Nie będzie sygnalizowana żadna zmiana paska postępu.
  • Mowa: Ta opcja instruuje NVDA, by zmiany pasków postępu były wypowiadane mową. Po każdej zmianie paska postępu, NVDA będzie wymawiać nową wartość.
  • Dźwięk: Oznacza, że NVDA użyje sygnału dźwiękowego przy każdej zmianie paska postępu. Im wyższy dźwięk, tym bliżej jest do końca paska postępu.
  • Mowa i dźwięk: Ta opcja oznacza informowanie jednocześnie dźwiękiem i mową, gdy pasek postępu się aktualizuje.

Sygnalizuj zmiany na paskach postępu będących w tle

Jest to opcja, która - gdy zaznaczona - sprawia, że NVDA śledzi zmiany paska postępu, nawet jeśli fizycznie pasek ten nie jest na pierwszym planie. Jeśli zminimalizujesz okno zawierające pasek postępu albo przełączysz się do innego okna, NVDA i tak będzie informował o postępach tego paska.

Informuj o dynamicznych zmianach treści

Skrót Klawiszowy: NVDA+5

Przełącza ogłaszanie nowej treści w niektórych obiektach takich jak terminale albo okienko historii w komunikatorach.

Odtwórz dźwięk, gdy pojawiają się automatyczne podpowiedzi

Przełącza oznajmianie pojawiania się automatycznych podpowiedzi. Gdy włączone, NVDA odtworzy dźwięk aby to oznajmić. Automatyczne podpowiedzi są listą sugerowanych wpisów opartą o tekst wprowadzony w niektórych polach edycyjnych i dokumentach. Dla przykładu, jeśli wprowadzisz tekst do pola wyszukiwania w Menu start w Windows Vista i nowszych, system wyświetli listę podpowiedzi bazującą na tym co zostało wpisane. Dla niektórych pól edycyjnych takich jak pola wyszukiwania w różnych aplikacjach Windows 10, NVDA może powiadomić, że po wpisaniu tekstu pojawiła się lista podpowiedzi. Lista podpowiedzi zostanie zamknięta po wyjściu z pola edycji i dla niektórych pól, NVDA może również o tym powiadomić.

11.1.12. Układ wprowadzania

Ta kategoria preferencji pozwala określić w jaki sposób NVDA kontroluje wprowadzanie znaków azjatyckich za pomocą IME lub usług tekstowych. Ponieważ metody wprowadzania bardzo się różnią dostępnymi właściwościami oraz sposobem przekazywania informacji, najprawdopodobniej będzie konieczne skonfigurowanie tych opcji indywidualnie dla każdej metody wprowadzania, aby uzyskać największą wygodę pisania.

Automatycznie zgłaszaj wszystkie dostępne znaki kandydujące

Ta opcja, domyślnie włączona, pozwala określić czy wszystkie widoczne znaki kandydujące powinny być automatycznie odczytane gdy pojawia się lista znaków kandydujących albo jej strona się zmienia. Włączenie tej opcji dla piktograficznych metod wprowadzania, takich jak chińska nowa ChangJie albo Boshiami jest przydatne, ponieważ możesz automatycznie usłyszeć wszystkie symbole, ich numery i od razu któryś wybrać. Natomiast dla fonetycznych metod wprowadzania, takich jak chińska nowa fonetyczna, może okazać się lepsze wyłączenie tej opcji, ponieważ wszystkie symbole będą brzmieć tak samo i będziesz musiał użyć strzałek do przejścia po liście aby uzyskać więcej informacji z opisów znaków każdego kandydata.

Czytaj wybrany znak kandydujący

Ta opcja, domyślnie włączona, pozwala określić czy NVDA powinien ogłaszać wybrany znak kandydujący, gdy pojawia się lista znaków kandydujących lub zaznaczenie się zmieni. Dla metod wprowadzania, w których zaznaczenie może zostać zmienione klawiszami strzałek (takich jak chińska nowa fonetyczna) jest to konieczne, ale dla innych metod wprowadzania może okazać się wygodniejsze wpisywanie z wyłączoną tą opcją. Uwaga: nawet po wyłączeniu tej opcji, punkt przeglądu będzie wciąż umieszczany na wybranym znaku kandydującym, pozwalając użyć obiektu nawigacji / przeglądu dla ręcznego odczytania tego lub innych znaków kandydujących.

Zawsze ogłaszaj krótki opis znaku kandydującego

Ta opcja, domyślnie włączona, pozwala określić czy NVDA powinien odczytać krótki opis każdego znaku kandydującego, gdy zostanie on zaznaczony lub będzie odczytany automatycznie po pojawieniu się listy kandydatów. Uwaga: dla ustawień regionalnych takich jak chiński, ogłaszanie dodatkowych opisów wybranego znaku kandydującego działa niezależnie od ustawienia tej opcji. Ta opcja może być użyteczna dla metod wprowadzania koreańskiego lub japońskiego.

Ogłaszaj zmiany w łańcuchu czytania

Niektóre metody wprowadzania, np. chińska nowa fonetyczna albo nowa ChangJie posiadają łańcuch czytania (czasem znany jako ciąg prekompozycyjny). Dzięki tej opcji możesz określić, czy nowe znaki dodawane do tego łańcucha powinny być odczytywane przez NVDA. Opcja jest domyślnie włączona. Uwaga: niektóre starsze metody wprowadzania, takie jak chińska ChangJie mogą nie używać łańcucha czytania do przechowywania znaków prekompozycyjnych, a zamiast tego bezpośrednio używać łańcucha kompozycyjnego. Następna opcja omawia konfigurowanie odczytu łańcucha kompozycyjnego.

Zgłaszaj zmiany w ciągu składowym

Po tym jak dane z łańcucha czytania lub ciągu prekompozycyjnego uformowały prawidłowy symbol piktograficzny, większość metod wprowadzania umieszcza ten symbol w ciągu składowym dla tymczasowego przechowania razem z innymi utworzonymi symbolami, zanim ostatecznie trafią one do dokumentu. Ta opcja pozwala określić, czy NVDA powinien ogłaszać nowe znaki dodawane do ciągu składowego. Opcja jest domyślnie włączona.

11.1.13. Tryb czytania (NVDA+Ctrl+B)

Ta kategoria preferencji NVDA określa sposób działania programu podczas czytania skomplikowanych dokumentów, np. stron internetowych. Zawiera następujące ustawienia:

Maksymalna liczba znaków w linii

To pole określa maksymalną długość linii trybu czytania (w znakach).

Maksymalna liczba linii na stronie

Ustala ilość linii, które zostaną przeskoczone po wciśnięciu Page up lub Page down w trybie czytania.

Użyj układu ekranu

Skrót Klawiszowy: NVDA+v

Ta opcja pozwala określić, czy zawartość oglądana w trybie czytania, taka jak linki i inne pola, powinna trafiać do osobnych linii, czy też powinna zostać utrzymana w układzie zbliżonym do wizualnego rozmieszczenia elementów na ekranie.

automatycznie czytaj wszystko przy wczytywaniu strony

Ta opcja przełącza automatyczne odczytywanie strony po jej załadowaniu w trybie czytania. Domyślnie opcja jest zaznaczona.

Informuj o tabelach układu treści

Ta opcja określa jak NVDA traktuje tabele używane wyłącznie do wizualnego rozmieszczenia treści. Gdy jest włączona, NVDA będzie je traktować jak normalne tabele, zgłaszając je w oparciu o Ustawienia formatowania dokumentów i przechodząc do nich przy użyciu komend szybkiej nawigacji. Gdy opcja jest wyłączona - nie będą zgłaszane, ani wyszukiwane w szybkiej nawigacji. Zawartość tych tabel będzie jednak nadal dostępna jako tekst. Ta opcja jest domyślnie wyłączona.

Aby przełączać dołączanie tabel układu treści z każdego miejsca, należy przypisać temu poleceniu własne zdarzenie wejścia przy użyciu okna Zdarzenia wejścia.

Konfiguracja ogłaszania pól, takich jak linki i nagłówki

Proszę przejrzeć opcje w kategorii formatowania dokumentu w oknie Preferencji NVDA, aby skonfigurować informacje, które są ogłaszane w trakcie nawigacji, takie jak linki, nagłówki i tabele.

Automatyczny tryb formularza przy zmianie punktu uwagi

Ta opcja pozwala na wywołanie trybu formularza z trybu czytania, gdy zmieni się punkt uwagi. Jeśli naciskając TAB znajdziesz się we formularzu, a ta opcja jest zaznaczona, NVDA automatycznie przejdzie do trybu formularza. Dla przykładu: gdy na stronie internetowej naciśnięcie klawisza Tab spowoduje przejście do pola formularza, tryb formularza zostanie automatycznie włączony, jeśli ta opcja jest zaznaczona.

Automatyczny tryb formularza przy ruchach kursora

Opcja ta, gdy zaznaczona, powoduje automatyczne wejście i wyjście z trybu formularza za pomocą klawiszy strzałek. Na przykład, gdy poruszając się strzałkami po stronie internetowej natrafisz na pole edycyjne, NVDA automatycznie przejdzie w tryb formularza. Gdy natomiast naciśniesz w formularzu strzałkę w dół i wyjdziesz poza kontrolkę, NVDA powróci do trybu czytania.

Sygnalizuj dźwiękiem tryby przeglądania

Jeśli ta opcja jest włączona, NVDA będzie sygnalizować dźwiękiem przełączanie się między trybem czytania i trybem formularza, zamiast ogłaszać te zmiany mową.

Nie przekazuj do dokumentu zdarzeń wejścia niebędących poleceniami

Domyślnie włączone, to ustawienie pozwala zdecydować, że zdarzenia wejścia, (takie jak naciskane klawisze) które nie są poleceniami NVDA, ani nie wyglądają na polecenia aplikacji, powinny być nieprzekazywane do dokumentu, w którym znajduje się punkt uwagi. Dla przykładu: jeśli to ustawienie jest włączone i naciśnięto literę j, zostanie ona zignorowana, ponieważ nie jest komendą szybkiej nawigacji i nie wydaje się być poleceniem aplikacji.

11.1.14. Formatowanie dokumentów (NVDA+Ctrl+D)

Większość pól wyboru w tej kategorii służy do konfiguracji, jaki rodzaj formatowania chcesz usłyszeć automatycznie podczas poruszania się kursorem po dokumentach. Jeśli np. zaznaczysz pole wyboru "Odczytuj nazwy czcionek", to za każdym razem gdy kursor znajdzie się na tekście z inną czcionką, nazwa tej czcionki zostanie odczytana.

Opcje formatowania dokumentu są pogrupowane. Możemy w ten sposób skonfigurować odczytywanie:

  • Czcionki
    • Nazw czcionek
    • Rozmiaru czcionki
    • Atrybutów czcionki
    • Podkreślenia
    • Stylu tekstu
    • Kolorów
  • Informacje o dokumencie
    • Komentarzy
    • Zmian edycyjnych
    • Błędów pisowni
  • strony i odstępy
  • Informacje o tabeli
    • Tabel
    • Nagłówków kolumn i wierszy tabeli
    • Współrzędnych komórek tabeli
    • Ramek komórek [(Wyłączone, Style, kolory i style)
  • Elementów
    • Nagłówków
    • Linków
    • List
    • Cytatów
    • Punktów orientacyjnych
    • Ramek
    • Gdy element jest klikalny

Aby przełączać te ustawienia z każdego miejsca, proszę określić własne zdarzenia wejścia w oknie zdarzenia wejścia.

Zgłaszaj formatowanie za kursorem

Jeśli opcja jest włączona, to NVDA spróbuje wykryć wszystkie zmiany formatowania w odczytywanej linii, nawet jeśli to pogorszy wydajność NVDA.

Domyślnie NVDA wykryje formatowanie na pozycji Kursora Systemu / punktu Przeglądu, a w niektórych przypadkach może wykryć formatowanie reszty wierszy, ale tylko wtedy gdy nie będzie to powodować spadku wydajności.

Włącz tę opcję, by przeprowadzić korektę dokumentów w aplikacjach takich jak Wordpad, gdzie formatowanie jest bardzo ważne.

Zgłaszaj wcięcia linii

Ta opcja pozwala ustawić w jaki sposób mają być zgłaszane wcięcia na początku linii. Lista rozwijana zgłaszania wcięć linii ma cztery opcje.

  • Wyłączone: NVDA nie będzie zgłaszał wcięć.
  • mowa: gdy zmieni się głębokość wcięcia linii, NVDA wypowie komunikat w stylu "12 spacja" lub "4 tab."
  • Dźwięki: przy zmianie głębokości wcięcia linii, dźwięki odzwierciedlą głębokość wcięcia. Wysokość dźwięku będzie wzrastać dla każdej spacji, a dla tabulatora przyrost wysokości dźwięku będzie równy przyrostowi dla czterech spacji.
  • Mowa i dźwięki: ta opcja zgłosi wcięcia przy użyciu obu powyższych metod.

11.1.15. Ustawienia Windows 10 OCR

Ta kategoria preferencji NVDA pozwala skonfigurować Windows 10 OCR. Zawiera następujące ustawienia:

Język rozpoznawania

Ta lista rozwijana pozwala wybrać język, używany do rozpoznawania tekstu.

11.2. Różne ustawienia

Oprócz okna preferencji NVDA, podmenu Ustawienia w menu NVDA zawiera kilka innych elementów, omówionych poniżej.

11.2.1. Słowniki wymowy

Menu słowniki wymowy (znajdujące się w menu Ustawienia) zawiera polecenia otwierające okna dialogowe, które pozwalają zarządzać sposobem w jaki NVDA wypowiada określone słowa lub frazy. Obecnie istnieją trzy rodzaje słowników mowy. Są to:

  • Słownik domyślny: wpisy tego słownika mają wpływ na całą wymowę w NVDA.
  • Słownik głosu: reguły w tym słowniku mowy wpływają na aktualnie używany głos syntezatora
  • Słownik Tymczasowy: wpisy tego słownika mają wpływ na całą wymowę w NVDA, ale tylko dla bieżącej sesji. Reguły te są tymczasowe i zostaną utracone, jeśli NVDA zostanie ponownie uruchomiony.

Musisz określić własne zdarzenia wejścia używając okna zdarzenia wejścia jeśli chcesz otwierać któreś z tych okien z każdego miejsca.

Okno dialogowe każdego słownika zawiera listę zdefiniowanych reguł wymowy. Znajdują się tam również przyciski Dodaj, Edytuj i Usuń.

Aby dodać nową regułę do słownika, naciśnij przycisk Dodaj, a następnie wypełnij pola w wyświetlonym oknie dodawania reguły, i naciśnij przycisk OK. Nową regułę zobaczysz na liście reguł. aby jednak upewnić się, że reguła została zapisana naciśnij przycisk OK, aby zamknąć okno słownika po zakończeniu edycji.

Reguły słowników mowy NVDA pozwalają zamienić jeden ciąg znaków na inny. Prosty przykład: chcemy, aby zamiast słowa "ptak", NVDA czytał słowo "żaba". Najprostszym sposobem na to jest wpisanie słowa ptak w polu wzorzec, a słowa żaba w polu Zamiana w oknie dialogowym Dodaj regułę. Można także wpisać opis reguły w polu komentarz (np. zamiana słowa ptak na żaba).

Słowniki mowy w NVDA mają jednak o wiele więcej możliwości niż tylko proste zamiany słów. Okno dodawania reguły zawiera pole wyboru "Uwzględniaj wielkość liter", a jego zaznaczenie sprawi, że NVDA będzie przy stosowaniu reguły zwracał uwagę na to, czy tekst jest wpisany dużymi, czy małymi literami. Domyślnie NVDA ignoruje różnice w wielkości liter.

Zestaw przycisków opcji pozwala określić, czy wpisany wzorzec powinien pasować gdziekolwiek, tylko jako całe słowo albo powinien być traktowany jako "wyrażenie regularne". Ustawienie, aby wzorzec pasował jako całe słowo oznacza, że zastąpienie zostanie wykonane tylko jeśli wzorzec nie pojawia się jako część większego słowa; tj. znak inny niż znak alfanumeryczny lub podkreślenie (albo żaden znak) występuje od razu przed i po wzorcu. Wracając do wcześniejszego przykładu zamiany "ptak" na "żaba", jeśli reguła zostałaby ustawiona jako zastąpienie całego słowa, nie zastąpiłaby słowa "ptaki".

Wyrażenie regularne jest to wzorzec zawierający specjalne symbole, które pozwalają na dopasowanie więcej niż jednego znaku jednocześnie, mogą to być np. cyfry lub litery. Wyrażenia regularne nie są opisane w tym podręczniku, ale wiele podręczników na ich temat można znaleźć w internecie.

11.2.2. Wymowa znaków i symboli

To okno dialogowe pozwala określić w jaki sposób NVDA wypowiada konkretne znaki czy inne symbole. Pozwala także ustawić poziom interpunkcji, przy którym są one wypowiadane.

Język, którego wymowa jest edytowana, będzie wyświetlony w tytule okna dialogowego. Uwaga: to okno uwzględnia opcję "Ufaj językowi głosu przetwarzając znaki i symbole" znajdującą się w kategorii głosw oknie Preferencji NVDA; tj. gdy ta opcja jest włączona, używa języka głosu zamiast globalnego języka NVDA.

Aby zmienić symbol, najpierw zaznacz go na liście.

  • Pole zamień określa tekst, który powinien być wypowiadany zamiast tego znaku.
  • Używając listy poziom, można regulować najniższy poziom interpunkcji, na którym dany znak będzie wypowiadany.
  • Pole wyślij rzeczywisty symbol do syntezatora określa, czy sam symbol (w przeciwieństwie do jego zastępnika) powinien zostać wysłany do syntezatora. Jest to przydatne, jeśli symbol powoduje pauzę w odczycie albo zmianę intonacji głosu. Dla przykładu przecinek powoduje krótką pauzę syntezatora. Istnieją trzy opcje:
    • Nigdy: Nigdy nie wysyłaj rzeczywistego symbolu do syntezatora.
    • zawsze: zawsze wysyłaj rzeczywisty symbol do syntezatora.
    • tylko poniżej poziomu symbolu: wyślij rzeczywisty symbol tylko wtedy, gdy poziom interpunkcji jest niższy niż poziom symbolu. Można tego użyć, aby symbol miał tekstowy odpowiednik wypowiadany na wyższych poziomach interpunkcji bez powodowania pauzy, a był identyfikowany pauzą na niższych poziomach.

Możesz dodać nowe symbole po naciśnięciu przycisku "Dodaj". W okienku, które się pojawi, wprowadź symbol i naciśnij Ok. Następnie zmodyfikuj pozostałe pola, tak jak przy innych symbolach.

Możesz usunąć symbol, naciskając przycisk "Usuń".

Aby zapisać zmiany kliknij przycisk ok, aby je odrzucić - kliknij Anuluj.

11.2.3. Zdarzenia wejścia

W tym oknie dialogowym możesz skonfigurować komendy NVDA uruchamiane przez zdarzenia wejścia (klawisze naciskane na klawiaturze, przyciski na monitorze brajlowskim, etc.).

Pokazywane są tylko polecenia, które mają zastosowanie bezpośrednio przed otwarciem tego okna. Dla przykładu, jeśli chcesz skonfigurować polecenia związane z trybem czytania, powinieneś otworzyć okno zdarzeń wejścia, gdy znajdujesz się w trybie czytania.

Drzewo w tym oknie wyświetla wszystkie dostępne polecenia NVDA podzielone na kategorie. Możesz je filtrować wpisując w pole edycyjne filtru jedno lub więcej słów występujących w nazwie polecenia. Jakiekolwiek zdarzenia wejścia powiązane z poleceniem, są wyświetlone poniżej tego polecenia.

Aby dodać zdarzenie wejścia do polecenia, wybierz polecenie i kliknij przycisk "Dodaj". Następnie wprowadź zdarzenie wejścia, które chcesz powiązać; np. naciśnij klawisz na klawiaturze albo przycisk na monitorze brajlowskim. Często zdarzenie wejścia może zostać zinterpretowane na wiele sposobów. Dla przykładu, jeśli nacisnąłeś klawisz, możesz wymagać, aby był on powiązany z aktualnym układem klawiatury (np. desktop lub laptop) albo stosować go dla wszystkich układów klawiatury. W takim przypadku pojawi się menu umożliwiające wybór pożądanej opcji.

Aby usunąć powiązanie zdarzenia wejścia z poleceniem, wybierz to zdarzenie i naciśnij przycisk "Usuń".

Po zakończeniu wprowadzania zmian, naciśnij przycisk OK aby je zachować albo przycisk Anuluj, aby odrzucić.

11.3. Zapisywanie i przywracanie ustawień

NVDA domyślnie zapisuje ustawienia automatycznie przy wyjściu z programu. To zachowanie może zostać wyłączone w okienku "Ustawienia ogólne". Aby ręcznie zapisać ustawienia w każdej chwili, użyj polecenia "Zapisz ustawienia" w menu NVDA.

Jeśli przez pomyłkę zmienisz ustawienia programu, możesz skorzystać z opcji "Przywróć zapisane ustawienia" dostępnej z menu NVDA. Możesz również przywrócić konfigurację do ustawień fabrycznych, wybierając w menu NVDA polecenie "Zresetuj konfigurację do ustawień fabrycznych".

Przydatne są także następujące klawisze poleceń NVDA:

Działanie Skróty Klawiszowe Desktopa Skróty Klawiszowe Laptopa Opis
Zapisz ustawienia NVDA+Ctrl+C NVDA+Ctrl+C Zapisuje aktualne ustawienia, tak aby ich nie stracić po zamknięciu NVDA.
Przywróć zapisane ustawienia NVDA+Ctrl+R NVDA+Ctrl+R Naciśnięty raz, przywraca ostatnio zapisane ustawienia. Naciśnięty szybko 3-krotnie, przywraca ustawienia fabryczne

11.4. Profile konfiguracji

Czasem może być przydatne posiadanie różnych ustawień dla różnych sytuacji. Dla przykładu: możesz chcieć mieć włączone ogłaszanie wcięć podczas edycji albo zgłaszanie atrybutów czcionek podczas poprawiania tekstu. NVDA pozwala to osiągnąć za pomocą profili konfiguracyjnych.

Profil konfiguracyjny zawiera tylko te ustawienia, które zostały zmienione podczas edycji profilu. Większość ustawień może być zmieniona w profilach konfiguracyjnych, wyłączając ustawienia znajdujące się w kategorii ogólne w oknie Preferencji NVDA, które mają zastosowanie do całego programu.

Profile konfiguracyjne mogą być aktywowane ręcznie. Mogą być również aktywowane automatycznie przez wyzwalacze, takie jak przejście do określonej aplikacji.

11.4.1. Podstawowe zarządzanie

Profilami zarządzasz wybierając polecenie "Profile konfiguracji" w menu NVDA. Możesz zrobić to również za pomocą skrótu klawiszowego:

  • NVDA+Ctrl+p: wyświetl okno profili konfiguracji.

Lista w tym oknie dialogowym, zawiera wszystkie dostępne profile. Po otwarciu okna, domyślnie wybrany jest aktualnie edytowany profil. Dla profili aktywnych wyświetlane są również dodatkowe informacje, określające, czy są ręcznie aktywowane, aktywowane przez wyzwalacze i/lub będące w trakcie edycji.

Aby zmienić nazwę lub usunąć profil, naciśnij odpowiedni przycisk w oknie dialogowym.

Naciśnij przycisk Zamknij, aby zamknąć okno.

11.4.2. Tworzenie profilu

Aby utworzyć profil, naciśnij przycisk "Nowy"..

W oknie nowego profilu, możesz określić jego nazwę. Możesz również wybrać, jak ten profil powinien być używany. Jeśli chcesz aktywować go tylko ręcznie, wybierz aktywację ręczną (ustawienie domyślne). W innym wypadku wybierz wyzwalacz, który powinien uruchamiać ten profil. Dla ułatwienia, jeśli nie wybrałeś nazwy profilu, wybór wyzwalacza automatycznie wypełni pole nazwy. Zobacz poniżej aby uzyskać więcej informacji o wyzwalaczach.

Naciśnięcie przycisku OK spowoduje utworzenie profilu i zamknięcie okna profili konfiguracji abyś mógł edytować utworzony profil.

11.4.3. Ręczna aktywacja

Możesz ręcznie aktywować profil, wybierając go na liście i naciskając przycisk Aktywuj ręcznie. Po aktywacji, inne profile będą mogły być aktywowane przez wyzwalacze, ale każde ustawienie obecne w profilu ręcznie aktywowanym będzie nadrzędne. Dla przykładu, jeśli profil został uruchomiony przez wyzwalacz dla aktualnej aplikacji i zgłaszanie linków jest włączone w tym profilu, ale wyłączone w profilu ręcznie aktywowanym, linki nie będą zgłaszane. Jeśli jednak zmieniłeś głos w profilu uruchomionym przez wyzwalacz, ale nie zmieniałeś głosu w profilu ręcznie aktywowanym, użyty będzie głos z profilu automatycznie aktywowanego przez wyzwalacz. Wszystkie dokonane zmiany zostaną zapisane w profilu ręcznie aktywowanym. Aby unieaktywnić ręcznie aktywowany profil, wybierz go w oknie profili konfiguracji i naciśnij przycisk Dezaktywuj.

11.4.4. Wyzwalacze

Naciśnięcie przycisku Wyzwalacze w oknie profili konfiguracji, pozwala zmienić profile, które powinny być aktywowane automatycznie.

Lista wyzwalaczy wyświetla dostępne wyzwalacze, które są następujące:

  • Aktualna aplikacja: uruchamiany, gdy przełączysz się do aktualnej aplikacji.
  • Czytaj wszystko: aktywowany podczas czytania poleceniem Czytaj wszystko.

Aby zmienić profil, który powinien być automatycznie aktywowany przez wyzwalacz, wybierz wyzwalacz, a następnie wybierz pożądany profil na liście profili. Możesz wybrać (konfiguracja normalna) jeśli nie chcesz, aby profil był używany.

Naciśnij przycisk Zamknij, aby powrócić do profili konfiguracji.

11.4.5. Edycja profilu

Jeśli aktywowałeś ręcznie jakiś profil, każda zmiana ustawień zostanie zapisana w tym profilu. W przeciwnym wypadku, każda zmiana ustawień zostanie zapisana do profilu ostatnio aktywowanego przez wyzwalacz. Dla przykładu: jeśli masz profil konfiguracyjny skojarzony z Notatnikiem i przełączysz się do notatnika, jakiekolwiek zmienione ustawienie zostanie zapisane do profilu. Jeśli żaden profil nie jest aktywowany ręcznie ani automatycznie, wszystkie zmienione ustawienia zostaną zapisane w normalnym pliku konfiguracyjnym.

Aby edytować profil skojarzony z funkcją czytaj wszystko, musisz aktywować ręcznie ten profil.

11.4.6. Tymczasowe wyłączenie wyzwalaczy

Czasem jest przydatne czasowe wyłączenie wszystkich wyzwalaczy. Dla przykładu: możesz chcieć edytować profil aktywowany ręcznie, albo plik normalnej konfiguracji, bez wpływu na to profili aktywowanych przez wyzwalacze. Możesz to osiągnąć przez oznaczenie pola wyboru Tymczasowo wyłącz wszystkie wyzwalacze w oknie dialogowym profili konfiguracji.

Aby możliwe było wyłączenie wyzwalaczy z każdego miejsca, należy zdefiniować własne zdarzenie wejścia przy użyciu okna zdarzeń wejścia.

11.5. Lokalizacja plików konfiguracyjnych

Wszystkie ustawienia wersji przenośnej NVDA, folder appModules oraz niestandardowe sterowniki znajdują się w katalogu o nazwie userConfig w folderze głównym NVDA.

Instalacyjna wersja NVDA przechowuje wszystkie ustawienia, niestandardowe sterowniki i dodatki w specjalnym katalogu NVDA w profilu użytkownika systemu Windows. Oznacza to, że każdy użytkownik w systemie może mieć własne ustawienia NVDA. Aby dostać się do katalogu z ustawieniami wersji instalacyjnej NVDA, przejdź w menu start do programy -> NVDA -> Eksploruj katalog konfiguracyjny użytkownika.

Ustawienia NVDA stosowane na ekranie logowania i ekranie kontroli konta użytkownika, są przechowywane w folderze systemConfig w katalogu instalacyjnym NVDA. Zwykle folder ten nie powinien być ręcznie modyfikowany. Aby zmienić konfigurację NVDA na ekranie logowania, ustaw najpierw żądaną konfigurację w NVDA po zalogowaniu do systemu, zapisz ją, a następnie kliknij przycisk "Używaj zapisanych ustawień na ekranie NVDA" w kategorii "Ogólne" w oknie Preferencji NVDA.

12. Dodatkowe narzędzia

12.1. Podgląd logu

Podgląd logów znajduje się w menu Narzędzia, i umożliwia przeglądanie zapisu wszystkich wewnętrznych zdarzeń programu, które wystąpiły od ostatniego uruchomienia NVDA.

Oprócz czytania treści, można także zapisać kopię pliku dziennika lub odświeżyć podgląd, żeby pokazać najbardziej aktualne informacje. Polecenia te są dostępne w menu Log.

12.2. Podgląd mowy

Dla widzących twórców oprogramowania albo osób demonstrujących działanie NVDA szerszej publiczności osób widzących, dostępne jest ruchome okno wyświetlające to, co NVDA aktualnie wypowiada.

Aby włączyć podgląd mowy, zaznacz pozycję "Podgląd Mowy" w menu Narzędzia. Aby wyłączyć tę opcję, usuń zaznaczenie "Podgląd Mowy" w menu .

Okno podglądu mowy zawiera pole wyboru "Pokaż podgląd mowy przy starcie". Jeśli jest zaznaczone, podgląd mowy otworzy się po starcie NVDA. Okno podglądu mowy będzie zawsze pojawiało się w tym samym miejscu i w takich samych rozmiarach, jakie ustawione były w chwili jego zamknięcia .

Gdy podgląd mowy jest włączony, jego okienko stale się odświeża by pokazać aktualnie wypowiadany tekst. Gdy klikniesz lub umieścisz punkt uwagi wewnątrz podglądu, NVDA tymczasowo zatrzyma aktualizację tekstu, dzięki czemu możesz łatwo zaznaczyć lub skopiować istniejące treści.

Aby przełączać podgląd mowy z każdego miejsca, zdefiniuj własne zdarzenie wejścia używając okna Zdarzenia wejścia.

12.3. Manager wtyczek

Manager wtyczek, dostępny poprzez polecenie "Zarządzaj dodatkami" w menu NVDA: Narzędzia, pozwala na instalację, usuwanie, włączanie i wyłączanie dodatków NVDA. Dodatki to pakiety przygotowywane przez społeczność, zawierające oprogramowanie, które może dodawać lub zmieniać funkcje NVDA, czy nawet dostarczać wsparcie dodatkowych monitorów brajlowskich lub syntezatorów mowy.

Okienko managera dodatków zawiera listę wszystkich dodatków aktualnie zainstalowanych w twojej konfiguracji NVDA. Wyświetlana jest nazwa pakietu, status, wersja i autor, a dalsze informacje, takie jak opis i adres strony internetowej mogą zostać wyświetlone po zaznaczeniu dodatku i kliknięciu przycisku "O dodatku" . Jeśli wybrany dodatek posiada pomoc, możesz ją przejrzeć po wciśnięciu przycisku Pomoc dodatku.

Aby przejrzeć i pobrać dostępne dodatki, naciśnij przycisk "Pobierz dodatki". Ten przycisk otwiera stronę dodatków NVDA. Jeśli NVDA jest zainstalowany i uruchomiony w systemie, możesz otworzyć dodatek bezpośrednio w przeglądarce internetowej, aby rozpocząć opisany poniżej proces instalacji. W przeciwnym wypadku, zapisz plik pakietu dodatku i postępuj według poniższych instrukcji.

Aby zainstalować pozyskany plik dodatku, naciśnij przycisk "Zainstaluj". Pozwoli to wskazać pakiet dodatku (plik z rozszerzeniem .nvda-addon) znajdujący się na komputerze lub w sieci lokalnej. Gdy naciśniesz przycisk "Otwórz", rozpocznie się proces instalacji.

Na początku procesu instalacji, NVDA poprosi o potwierdzenie, czy rzeczywiście chcesz zainstalować ten dodatek. Ponieważ funkcjonalność dodatku nie jest w żaden sposób ograniczana wewnątrz NVDA, co teoretycznie może umożliwiać dostęp do twoich osobistych danych lub nawet całego systemu (jeśli używana kopia NVDA jest zainstalowana w systemie), jest bardzo ważne, aby instalować dodatki pochodzące wyłącznie z zaufanych źródeł. Gdy dodatek zostanie zainstalowany, NVDA musi zostać uruchomiony ponownie, aby dodatek mógł zacząć działać. Do tego czasu dodatek na liście managera będzie miał status "instalacja".

Aby usunąć dodatek, zaznacz go na liście i naciśnij przycisk "Usuń". NVDA zapyta, czy na pewno chcesz to zrobić. Tak jak w przypadku instalacji, NVDA musi zostać ponownie uruchomiony aby dodatek został całkowicie usunięty. Do tego czasu, na liście managera dodatków usuwany dodatek będzie miał status "usunięty".

Aby wyłączyć dodatek, użyj przycisku Wyłącz. Aby włączyć wyłączony wcześniej dodatek, użyj przycisku Włącz. Możesz wyłączyć dodatek, jeśli jego status to włączony, albo włączyć, gdy jest wyłączony. Po każdym naciśnięciu przycisku Włącz / Wyłącz, status dodatku zmienia się i informuje, co się stanie po restarcie NVDA. Jeśli dodatek był poprzednio wyłączony, a status będzie zawierać "włączony po restarcie". Jeśli dodatek był poprzednio włączony, status będzie zawierać "wyłączony po restarcie" Tak jak w przypadku instalacji lub usunięcia dodatku, należy uruchomić ponownie NVDA aby wprowadzone zmiany zaczęły obowiązywać.

Okno managera dodatków zawiera również przycisk "Zamknij". Jeśli zainstalowałeś lub usunąłeś jakieś dodatki albo zmieniłeś ich status, NVDA zapyta, czy chcesz zrestartować program, aby wprowadzone zmiany mogły zostać wprowadzone.

W przeszłości możliwe było rozszerzanie funkcjonalności NVDA poprzez kopiowanie pojedynczych wtyczek i sterowników do folderu konfiguracji użytkownika. O ile obecna wersja NVDA może wciąż uruchamiać takie wtyczki, nie będą się one pojawiać na liście Managera dodatków. Najlepiej byłoby usunąć takie pliki z folderu konfiguracji i zainstalować odpowiedni pakiet dodatku, jeśli jest dostępny.

Aby uruchamiać manager dodatków z każdego miejsca, określ własne zdarzenie wejścia używając okna zdarzenia wejścia.

12.4. Konsola Pythona

Konsola Pythona NVDA znajduje się w menu Narzędzia w NVDA. Jest narzędziem dla programistów i jest używana do debugowania, przeglądania wewnątrz NVDA lub sprawdzania hierarchii dostępności aplikacji. Więcej informacji znajduje się w podręczniku dla twórców.

12.5. przeładuj wtyczki

Po aktywacji tego polecenia wszystkie moduły aplikacji oraz wtyczki zostaną przeładowane bez potrzeby restartu NVDA. Jest to użyteczne dla programistów.

13. Obsługiwane syntezatory mowy

Ten rozdział zawiera informacje na temat syntezatorów mowy wspieranych przez NVDA. Dla jeszcze bardziej rozszerzonej listy darmowych i komercyjnych syntezatorów, które możesz pobrać i zakupić do użytkowania z NVDA, proszę zajrzeć na stronę extra voices.

13.1. eSpeak NG

eSpeak NG jest to syntezator wbudowany bezpośrednio w NVDA i nie wymaga specjalnych sterowników lub innych komponentów, które muszą być zainstalowane. NVDA uruchamiając się używa domyślnie eSpeak NG. Jako że syntezator ten jest wbudowany w NVDA, jest to doskonały wybór przy uruchamianiu NVDA z napędu USB na innych systemach.

Każdy głos eSpeak NG, mówi innym językiem. Ponad 43 różne języki są obsługiwane przez eSpeak NG.

Istnieje również wiele wariantów, które mogą być wybrane do zmiany brzmienia głosu.

13.2. Microsoft Speech API version 4 (SAPI 4)

SAPI 4 to starszy standard oprogramowania Microsoftu dla syntezatorów mowy. NVDA nadal obsługuje ten standard dla użytkowników, którzy już posiadają zainstalowane syntezatory SAPI 4. Microsoft jednak nie wspiera już tego standardu i potrzebne komponenty nie są już dostępne ze strony Microsoft.

Podczas korzystania przez NVDA z tych syntezatorów, można zmieniać głosy w kategorii Mowa w oknie Preferencji NVDA lub poprzez Szybką zmianę ustawień syntezatora. Dostępne są wszystkie głosy ze wszystkich zainstalowanych silników SAPI4 znalezionych w systemie.

13.3. Microsoft Speech API version 5 (SAPI 5)

SAPI 5 to standard Microsoftu dla oprogramowania syntezatorów mowy. Wiele syntezatorów mowy, które są zgodne z tym standardem można nabyć z różnych firm lub pobrać ze stron internetowych. W twoim systemie jest już prawdopodobnie zainstalowany co najmniej jeden głos SAPI5. Podczas korzystania przez NVDA z tego syntezatora, dostępne głosy w kategorii Mowa w oknie Preferencji NVDA lub poprzez Szybką zmianę ustawień syntezatora zawierają wszystkie głosy ze wszystkich zainstalowanych silników SAPI5 znalezionych w systemie.

13.4. Microsoft Speech Platform

Ten standard dostarcza głosów dla wielu języków, zwykle używanych w rozwoju aplikacji korzystających z architektury serwerowej. Głosy te mogą także zostać użyte z NVDA.

Aby użyć tych głosów, musisz zainstalować dwa komponenty:

13.5. Głosy Windows OneCore

Windows 10 zawiera nowe głosy znane jako "OneCore" lub głosy "mobilne". Dostarczone są głosy dla wielu języków, są bardziej responsywne niż głosy Microsoft dostępne przy użyciu Microsoft Speech API version 5.

Artykuł Microsoft zawierający listę dostępnych głosów i instrukcję ich instalacji znajduje się pod poniższym adresem: https://support.microsoft.com/en-us/help/22797/windows-10-narrator-tts-voices

Proszę zauważyć, że większe prędkości dostępne w Narratorze nie są aktualnie dostępne w NVDA. Ponadto, prędkość określona w ustawieniach Windows ma wpływ na prędkość ustawioną w NVDA. Są to problemy, których nie możemy rozwiązać bez zmian w samym Windows. Mamy nadzieję, że zostaną naprawione w przyszłej aktualizacji systemu Windows.

13.6. Audiologic Tts3

Jest to komercyjny syntezator mowy dla języka włoskiego. Należy mieć zainstalowany ten syntezator w systemie, aby używać go z NVDA. Aby uzyskać więcej informacji, odwiedź stronę Audiologic: www.audiologic.it.

Ten syntezator nie obsługuje Wykrywania wymowy.

14. Obsługiwane monitory brajlowskie

Ten rozdział zawiera informacje na temat monitorów brajlowskich wspieranych przez NVDA.

14.1. Freedom Scientific Focus/PAC Mate Series

Wszystkie monitory Focus i PAC Mate firmy Freedom Scientific są obsługiwane w trybie połączeń USB i Bluetooth. Niezbędne są sterowniki brajlowskie Freedom Scientific zainstalowane w systemie. Jeśli nie zostały one jeszcze zainstalowane, to należy je pobrać ze strony: http://www2.freedomscientific.com/downloads/focus-40-blue/focus-40-14-blue-downloads.asp. Na podanej stronie wymieniony jest tylko sterownik monitora Focus Blue, ale obsługuje on wszystkie monitory Freedom Scientific i Pacmate. Jeśli używasz 64-bitowego Windowsa i sterowniki zostały zainstalowane przez inny program czytający ekran, prawdopodobnie i tak będziesz musiał zainstalować sterowniki z tego linku, ponieważ pliki wymagane przez NVDA nie zostały prawdopodobnie zainstalowane przez inny program czytający ekran.

Domyślnie NVDA może wykryć i podłączyć się do tych monitorów przez USB lub bluetooth. Konfigurując monitor, możesz wymusić połączenie "USB" or "Bluetooth" aby ograniczyć używany typ połączenia. Może to być przydatne, jeśli chcesz połączyć się z monitorem Focus przez bluetooth, ale móc jednocześnie ładować urządzenie z komputera przez port USB.

Poniżej znajdują się klawisze skrótów NVDA dla tego monitora. Zajrzyj do dokumentacji monitora, aby dowiedzieć się gdzie znajdują się opisywane klawisze.

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz TopRouting1 (pierwsza komórka na wyświetlaczu)
Przewiń wyświetlacz brajla w przód TopRouting20/40/80 (ostatnia komórka na wyświetlaczu)
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Left Advance Bar
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Right Advance Bar
Przełącz "Brajl związany z..." Left GDF Button+Right GDF Button
Przełącz działanie lewego pokrętła LeftWizWheelPress
Przejdź wstecz używając akcji lewego pokrętła LeftWizWheelUp
Przejdź w przód używając akcji lewego pokrętła Left Wiz Wheel Down
Przełącz akcję prawego pokrętła Right Wiz Wheel Press
Przejdź wstecz używając akcji prawego pokrętła RightWizWheelUp
Przejdź w przód używając akcji prawego pokrętła RightWizWheelDown
Przywołaj do komórki brajla Routing
Klawisz Shift+Tab Brajlowska spacja+Punkt 1+Punkt 2
Klawisz Tab Brajlowska spacja+Punkt 4+Punkt 5
Klawisz strzałki w górę Brajlowska spacja+Punkt 1
Klawisz strzałki w dół Brajlowska spacja+Punkt 4
Klawisz Ctrl+Strzałka w lewo Brajlowska spacja+Punkt 2
Klawisz Ctrl+Strzałka w prawo Brajlowska spacja+Punkt 5
Klawisz Strzałka w lewo Brajlowska spacja+Punkt 3
Klawisz Strzałka w prawo Brajlowska spacja+Punkt 6
Klawisz Home Brajlowska spacja+Punkt 1+Punkt 3
Klawisz End Brajlowska spacja+Punkt 4+Punkt 6
Klawisz Ctrl+Home Brajlowska spacja+Punkt 1+Punkt 2+Punkt 3
Klawisz Ctrl+End Brajlowska spacja+Punkt 4+Punkt 5+Punkt 6
Klawisz Alt Brajlowska spacja+Punkt 1+Punkt 3+Punkt 4
Klawisz Alt+Tab Brajlowska spacja+Punkt 2+Punkt 3+Punkt 4+Punkt 5
Klawisz Escape Brajlowska spacja+Punkt 1+Punkt 5
Klawisz Windows Brajlowska spacja+Punkt 2+Punkt 4+Punkt 5+Punkt 6
Klawisz spacja Brajlowska spacja
Klawisz Windows+D (minimalizuje wszystkie okna) Brajlowska spacja+Punkt 1+Punkt 2+Punkt 3+Punkt 4+Punkt 5+Punkt 6
Odczytaj bieżącą linię Brajlowska Spacja+Punkt 1+Punkt 4
Menu NVDA Brajlowska Spacja+Punkt 1+Punkt 3+Punkt 4+Punkt 5

Dla nowszych modeli Focus posiadających klawisze rocker bar (focus 40, focus 80 i focus blue):

Działanie Klawisz skrótu
Przenieś wyświetlacz do poprzedniej linii LeftRockerBarUp, rightRockerBarUp
Przenieś wyświetlacz do następnej linii LeftRockerBarDown, rightRockerBarDown

Tylko dla Focus 80:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz wstecz LeftBumperBarUp, rightBumperBarUp
Przewiń wyświetlacz na przód LeftBumperBarDown, RightBumperBarDown

14.2. Optelec ALVA serie 6 / konwerter protokołu

Zarówno model ALVA BC640 i BC680 firmy Optelec są obsługiwane przy połączeniu przez USB i bluetooth. Alternatywnie, można podłączyć starszą linijkę Optelec, np. Braille Voyager, przy użyciu konwertera protokołu dostarczanego przez Optelec. Linijki nie wymagają instalacji żadnych sterowników dla prawidłowego działania. Wystarczy podłączyć monitor i skonfigurować NVDA aby z niego korzystał.

Uwaga: NVDA może nie być w stanie używać linijki ALVA BC6 podłączonej przez bluetooth, gdy jest ona sparowana przy pomocy narzędzia ALVA Bluetooth utility. Jeśli sparowano urządzenie przy pomocy tego narzędzia i NVDA nie może go wykryć, zalecamy sparowanie linijki ALVA w zwykły sposób przy użyciu ustawień Bluetooth Windows.

Niektóre z tych monitorów posiadają klawiaturę brajlowską, ale same wykonują proces zamiany brajla na tekst. Ustawienia tabeli wprowadzania brajla w NVDA nie mają w związku z tym zastosowania. Dla monitorów ALVA z najnowszym firmware, możliwe jest wyłączenie tej symulacji klawiatury HID przy pomocy zdarzenia wejścia.

Poniżej klawisze monitoraów, których możesz używać z NVDA. Aby je odnaleźć, zajrzyj do dokumentacji urządzenia.

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń brajl do tyłu T1 albo Etouch1
Przenieś monitor do poprzedniej linii T2
Przenieś do punktu uwagi T3
Przenieś monitor do następnej linii T4
Przewiń brajl do przodu T5 lub Etouch3
Przywołaj do komórki brajla Routing
Zgłoś formatowanie tekstu pod komórką brajla drugi routing
Przełącz symulację klawiatury HID t1+spEnter
Przenieś do pierwszej linii w przeglądzie T1+T2
Przenieś do ostatniej linii w przeglądzie T4+T5
Przełącz brajl związany z T1+T3
Odczytaj tytuł Etouch2
Odczytaj pasek stanu Etouch4
Klawisz Shift+Tab Sp1
Klawisz Alt Sp2
Klawisz Escape Sp3
Klawisz Tab Sp4
Klawisz Strzałka w górę Sp Up
Klawisz Strzałka w dół Sp Down
Klawisz Strzałka w lewo Sp Left
Klawisz Strzałka w prawo Sp Right
Klawisz Enter Sp Enter, enter
Odczytaj datę/czas Sp1+Sp2
Menu NVDA Sp1+Sp3
Klawisz Windows+D (minimalizuje wszystkie okna) Sp1+Sp4
Klawisz Windows+B (przejdź do zasobnika systemowego) Sp3+Sp4
Klawisz Windows Sp2+Sp3, windows
Klawisz Alt+Tab Sp2+Sp4
Klawisz Ctrl+Home T3+Sp Up
Klawisz Ctrl+End T3+Sp Down
Klawisz Home T3+Sp Left
Klawisz End T3+Sp Right
Klawisz alt alt
Klawisz control control

14.3. Monitory Handy Tech

NVDA obsługuje większość monitorów firmy Handy Tech podłączonych przez USB, port szeregowy lub bluetooth. W przypadku starszych monitorów USB, należy zainstalować sterowniki USB dla Handy Tech w systemie.

Poniższe monitory nie są obsługiwane bezpośrednio, ale mogą być używane przy pomocy uniwersalnego sterownika Handy Tech i dodatku NVDA:

  • Braillino
  • Bookworm
  • Monitory serii Modular z wersją firmware 1.13 i niższą. Proszę zauważyć, że firmware tych urządzeń może zostać zaktualizowane.

Poniżej skróty klawiszowe dla monitorów Handy tech, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń brajla do tyłu Left, Up, b3
Przewiń brajla do przodu Right, Down, b6
Przenieś monitor do poprzedniej linii B4
Przenieś monitor do następnej linii B5
Przywołaj do komórki brajla Routing
Klawisz Shift+Tab lewy klawisz potrójnej akcji góra+dół
Klawisz Alt B2+B4+B5
Klawisz Escape B4+B6
Klawisz Tab enter, prawy klawisz potrójnej akcji góra +dół
Klawisz Enter esc+enter, lewo+prawy klawisz potrójnej akcji góra +dół, joystickAction
Strzałka w górę joystick góra
Strzałka w dół joystick dół
Strzałka w lewo joystick lewo|
Strzałka w prawo joystick prawo
Menu NVDA B2+B4+B5+B6
Przełącz brajl związany z b2
Przełącz kursor brajla b1
Przełącz prezentację kontekstu punktu uwagi b7
Przełącz wprowadzanie brajla spacja+b1+b3+b4 (spacja+duże B)

14.4. MDV Lilli

Monitor Lilli Braille firmy MDV jest obsługiwany przez NVDA. Nie wymaga instalacji żadnych specjalnych sterowników. Wystarczy podłączyć monitor i skonfigurować NVDA aby go używał.

Poniżej skróty klawiszowe dla tego monitora, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz LF
Przewiń wyświetlacz brajla w przód RG
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii UP
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii DN
Przywołaj do komórki brajla Route
Klawisz Shift+Tab SLF
Klawisz Tab SRG
Klawisz Alt+Tab SDN
Klawisz Alt+Shift+Tab SUP

14.5. Monitory brajlowskie Baum/Humanware/APH/Orbit

Kilka monitorów firm Baum, HumanWare, APH i Orbit jest obsługiwanych przez USB i bluetooth. Wśród nich:

  • Baum: SuperVario, PocketVario, VarioUltra, Pronto!, SuperVario2, Vario 340
  • HumanWare: Brailliant, BrailleConnect, Brailliant2
  • APH: Refreshabraille
  • Orbit: Orbit Reader 20

Niektóre inne monitory produkowane przez Baum mogą również działać, ale nie zostało to przetestowane.

Przy połączeniu przez USB do monitorów, które nie używają HID, musisz najpierw zainstalować sterowniki USB dostarczone przez producenta. VarioUltra i Pronto! używają HID. Refreshabraille i Orbit Reader 20 mogą używać HID, jeśli są odpowiednio skonfigurowane.

Tryb szeregowy USB monitora Orbit Reader 20 jest obsługiwany obecnie tylko w Windows 10. USB HID zasadniczo powinien być używany zamiast tego.

Poniżej skróty klawiszowe dla tych monitorów, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz D2
Przewiń wyświetlacz brajla w przód D5
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii D1
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii D3
Przywołaj do komórki brajla Routing

Dla monitorów z joystickiem:

Działanie Klawisz skrótu
Klawisz Strzałka w górę Up
Klawisz Strzałka w dół Down
Klawisz Strzałka w lewo Left
Klawisz Strzałka w prawo Right
Klawisz Enter Select

14.6. hedo ProfiLine USB

Hedo ProfiLine USB produkcji hedo Reha-Technik jest obsługiwany. Musisz najpierw zainstalować sterowniki USB dostarczane przez producenta.

Poniżej skróty klawiszowe dla tego monitora, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz K1
Przewiń wyświetlacz brajla w przód K3
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii B2
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii B5
Przywołaj do komórki brajla Routing
Przełącz "Brajl związany z..." K2
Czytaj wszystko B6

14.7. hedo MobilLine USB

Hedo MobilLine USB produkcji hedo Reha-Technik jest obsługiwany. Musisz najpierw zainstalować sterownik USB dostarczany przez producenta.

Poniżej skróty klawiszowe dla tego monitora, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz K1
Przewiń wyświetlacz brajla w przód K3
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii B2
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii B5
Przywołaj do komórki brajla Routing
Przełącz "Brajl związany z..." K2
Czytaj wszystko B6

14.8. HumanWare Brailliant BI/B Series/ BrailleNote Touch

Serie monitorów Brailliant BI i B produkcji HumanWare, włącznie z BI 14, BI 32, BI 40 i B 80, są obsługiwane przy połączeniu przez USB i bluetooth. Przy połączeniu przez USB z protokołem ustawionym na HumanWare, trzeba najpierw zainstalować sterowniki USB dostarczone przez producenta. Sterowniki USB nie są wymagane, jeśli protokół jest ustawiony na OpenBraille.

BrailleNote Touch jest również obsługiwany i nie wymaga instalacji żadnych sterowników.

Poniżej skróty klawiszowe dla Brailliant BI/B i BrailleNote touch, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia.

14.8.1. Przypisania klawiszy dla wszystkich modeli

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Left
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Right
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii Up
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii Down
Przywołaj do komórki brajla Routing
Przełącz "Brajl związany z..." Up+Down
Klawisz Strzałka w górę Spacja+Punkt 1
Klawisz Strzałka w dół Spacja+Punkt 4
Klawisz Strzałka w lewo Spacja+Punkt 3
Klawisz Strzałka w prawo Spacja+Punkt 6
Klawisz Shift+Tab Spacja+Punkt 1+Punkt 3
Klawisz Tab Spacja+Punkt 4+Punkt 6
Klawisz Alt Spacja+Punkt 1+Punkt 3+Punkt 4 (Spacja+M)
Klawisz Escape Spacja+Punkt 1+Punkt 5 (Spacja+e)
Klawisz Enter Punkt 8
Klawisz Windows Spacja+Punkt 3+Punkt 4
Klawisz Alt+Tab Spacja+Punkt 2+Punkt 3+Punkt 4+Punkt 5 (Spacja+T)
Menu NVDA spacja+punkt 1+punkt 3+punkt 4+punkt 5 (spacja+n)
windows+d (minimalizuje wszystkie aplikacje) spacja+punkt 1+punkt 4+punkt 5 (spacja+d)
Czytaj wszystko spacja+punkt 1+punkt 2+punkt 3+punkt 4+punkt 5+punkt 6

14.8.2. Przypisania klawiszy dla Brailliant BI 32, BI 40 and B 80

Działanie Klawisz skrótu
Menu NVDA c1+c3+c4+c5 (command n)
windows+d (minimalizuj wszystkie aplikacje) c1+c4+c5 (command d)
Czytaj wszystko c1+c2+c3+c4+c5+c6

14.8.3. Przypisania klawiszowe dla Brailliant BI 14

Działanie Klawisz skrótu
Strzałka w górę joystick góra
Strzałka w dół joystick dół
Strzałka w lewo joystick lewo
Strzałka w prawo joystick prawo
Klawisz enter joystick akcja

14.9. HIMS Braille Sense/Braille EDGE/Smart Beetle/Sync Braille

NVDA obsługuje monitory Braille Sense, Braille EDGE, Smart Beetle i Sync Braille produkcji Hims przy połączeniu przez USB i bluetooth. Aby korzystać z połączenia USB, musisz zainstalować sterowniki USB HIMS w swoim systemie. Możesz je pobrać stąd: http://www.himsintl.com/upload/HIMS_USB_Driver_v25.zip

Poniżej skróty klawiszowe dla tych monitorów, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przywołaj do komórki brajla Routing
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Lewy klawisz przewijania w górę, prawy klawisz przewijania w górę, klawisz przewijania w lewo
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Lewy klawisz przewijania w dół, prawy klawisz przewijania w dół, klawisz przewijania w prawo
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii Lewy klawisz przewijania w górę+prawy klawisz przewijania w górę
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii Lewy klawisz przewijania w dół+prawy klawisz przewijania w dół
Przejdź do poprzedniej linii w przeglądzie prawy klawisz przewijania w górę
Przejdź do następnej linii w przeglądzie prawy klawisz przewijania w dół
Przejdź do poprzedniego znaku w przeglądzie strzałka w lewo po prawej stronie
Przejdź do następnego znaku w przeglądzie strzałka w prawo po prawej stronie
Przejdź do punktu uwagi| lewy klawisz przewijania w górę+lewy klawisz przewijania w dół, prawy klawisz przewijania w górę+prawy klawisz przewijania w dół, lewy klawisz przewijania+prawy klawisz przewijania
Klawisz control smartbeetle:f1, brailleedge:f3
Klawisz windows f7, smartbeetle:f2
klawisz alt punkt 1+punkt 3+punkt 4+spacja, f2, smartbeetle:f3, brailleedge:f4
klawisz shift f5
klawisz insert punkt 2+punkt 4+spacja, f6
klawisz aplikacji punkt 1+punkt 2+punkt 3+punkt 4+spacja, f8
klawisz capsLock punkt 1+punkt 3+punkt 6+spacja
klawisz tab punkt 4+punkt 5+spacja, f3, brailleedge:f2
klawisz shift+alt+tab f2+f3+f1
klawisz alt+tab f2+f3
Klawisz Shift+Tab Punkt 1+Punkt 2+Spacja
Klawisz end punkt 4+punkt 6+spacja
Klawisz control+end punkt 4+punkt 5+punkt 6+spacja
Klawisz home punkt 1+punkt 3+spacja, smartbeetle:f4
Klawisz control+home punkt 1+punkt 2+punkt 3+spacja
Klawisz alt+f4 punkt 1+punkt 3+punkt 5+punkt 6+spacja
Klawisz strzałka w lewo punkt 3+spacja, lewa strzałka w lewo
Klawisz control+shift+strzałka w lewo punkt 2+punkt 8+spacja+f1
Klawisz control+strzałka w lewo punkt 2+spacja
Klawisz shift+alt+strzałka w lewo punkt 2+punkt 7+f1
Klawisz alt+strzałka w lewo punkt 2+punkt 7
Klawisz strzałka w prawo punkt 6+spacja, prawa strzałka w prawo
Klawisz control+shift+strzałka w prawo punkt 5+punkt 8+spacja+f1
Klawisz control+strzałka w prawo punkt 5+spacja
Klawisz shift+alt+strzałka w prawo punkt 5+punkt 7+f1
Klawisz alt+strzałka w prawo punkt 5+punkt 7
Klawisz pageUp punkt 1+punkt 2+punkt 6+spacja
Klawisz control+pageUp punkt 1+punkt 2+punkt 6+punkt 8+spacja
Klawisz strzałka w górę punkt 1+spacja, lewa strzałka w górę
Klawisz control+shift+strzałka w górę punkt 2+punkt 3+punkt 8+spacja+f1
Klawisz control+strzałka w górę punkt 2+punkt 3+spacja
Klawisz shift+alt+strzałka w górę punkt 2+punkt 3+punkt 7+f1
Klawisz alt+strzałka w górę punkt 2+punkt 3+punkt 7
Klawisz shift+strzałka w górę lewy klawisz przewijaniaw dół+spacja
Klawisz pageDown punkt 3+punkt 4+punkt 5+spacja
Klawisz control+pageDown punkt 3+punkt 4+punkt 5+punkt 8+spacja
Klawisz strzałka w dół punkt 4+spacja, lewa strzałka w dół
Klawisz control+shift+strzałka w dół punkt 5+punkt 6+punkt 8+spacja+f1
Klawisz control+strzałka w dół punkt 5+punkt 6+spacja
Klawisz shift+alt+strzałka w dół punkt 5+punkt 6+punkt 7+f1
Klawisz alt+strzałka w dół punkt 5+punkt 6+punkt 7
Klawisz shift+strzałka w dół spacja+prawy klawisz przewijania w dół
Klawisz escape punkt 1+punkt 5+spacja, f4, brailleedge:f1
Klawisz delete punkt 1+punkt 3+punkt 5+spacja, punkt 1+punkt 4+punkt 5+spacja
Klawisz f1 punkt 1+punkt 2+punkt 5+spacja
Klawisz f3 punkt 1+punkt 2+punkt 4+punkt 8
Klawisz f4 punkt 7+f3
Klawisz windows+b punkt 1+punkt 2+f1
Klawisz windows+d punkt 1+punkt 4+punkt 5+f1
Klawisz control+insert smartbeetle:f1+prawy klawisz przewijania
Klawisz alt+insert smartbeetle:f3+prawy klawisz przewijania

14.10. Monitory brajlowskie Seika

NVDA obsługuje monitory Seika wersja 3, 4 i 5 (40 znaków) oraz Seika80 (80 znaków) produkcji Nippon Telesoft. Możesz uzyskać więcej informacji o tych monitorach na stronie http://www.seika-braille.com/. Musisz najpierw zainstalować sterowniki USB dostarczane przez producenta.

Poniżej skróty klawiszowe dla tego monitora, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Left
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Right
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii B3
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii B4
Przełącz "Brajl związany z..." B5
Czytaj wszystko B6
Tab B1
Shift+Tab B2
Alt+Tab B1+B2
Menu NVDA Left+Right
Przywołaj do komórki brajla Routing

14.11. Nowsze modele Papenmeier BRAILLEX

Obsługiwane są następujące monitory:

  • BRAILLEX EL 40c, EL 80c, EL 20c, EL 60c (USB)
  • BRAILLEX EL 40s, EL 80s, EL 2d80s, EL 70s, EL 66s (USB)
  • BRAILLEX Trio (USB i bluetooth)
  • BRAILLEX Live 20, BRAILLEX Live i BRAILLEX Live Plus (USB i bluetooth)

Jeśli zainstalowany jest BrxCom, NVDA będzie używać BrxCom. BrxCom jest to narzędzie, które pozwala używać wprowadzania z klawiatury brajlowskiej niezależnie od używanego programu odczytu ekranu. Nowa wersja BrxCom pracująca z NVDA, wkrótce zostanie wydana przez Papenmeier. Wprowadzanie z klawiatury jest możliwe na modelach Trio i BRAILLEX Live.

Większość urządzeń posiada pasek łatwego dostępu(EAB) umożliwiający intuicyjną i szybką obsługę. EAB może być przesunięty w czterech kierunkach, a każdy kierunek generalnie posiada dwa przełączniki. Serie c i Live to jedyny wyjątek od tej reguły.

Seria c i niektóre inne monitory posiada dwie linie routingu, z których górna jest używana do ogłaszania formatowania. Naciśnięcie i przytrzymanie jednego z górnych klawiszy routingowych i naciśnięcie EAB na monitorach serii c emuluje drugi stan przełącznika. Monitory serii live posiadają jeden rząd klawiszy routingowych, a EAB - jeden stopień w każdym kierunku. Drugi stopień może zostać uzyskany poprzez naciśnięcie jednego z klawiszy routingowych i przesunięcie EAB w wybranym kierunku. Naciśnięcie i przytrzymanie klawisza góra, dół, prawo i lewo (albo EAB) spowoduje powturzenie powiązanej akcji.

Na ogół, następujące klawisze są dostępne na tych monitorach:

Nazwa Klawisz skrótu
L1 Lewy przedni klawisz
L2 Lewy tylny klawisz
R1 Prawy przedni klawisz
R2 Prawy tylny klawisz
Up 1 stopień w górę
Up2 2 stopnie w górę
Left 1 stopień w lewo
Left2 2 stopnie w lewo
Right 1 stopień w prawo
Right2 2 stopnie w prawo
Dn 1 stopień w dół
Dn2 2 stopnie w dół

Poniżej znajdują się komendy Papenmeier dla NVDA:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Left
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Right
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii Up
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii Dn
Przywołaj do komórki brajla Routing
Raportuj aktualny znak w punkcie przeglądu L1
Aktywuj aktualny obiekt nawigatora L2
Przełącz brajl związany z R2
Raportuj tytuł L1+Up
Raportuj pasek stanu L2+Down
Przejdź do obiektu nadrzędnego Up2
Przejdź do pierwszego obiektu podrzędnego Dn2
Przejdź do poprzedniego obiektu Left2
Przejdź do następnego obiektu Right2
Zgłoś formatowanie tekstu pod komórką brajla Górny rząd klawiszy routingowych

Model Trio posiada 4 dodatkowe klawisze, znajdujące się z przodu klawiatury brajlowskiej. Są to (w kolejności od lewej do prawej):

  • Klawisz lewego kciuka (lt)
  • Spacja
  • Spacja
  • Klawisz prawego kciuka (rt)

Aktualnie klawisz prawego kciuka nie jest używany. Obydwa wewnętrzne klawisze to Spacja.

Działanie Klawisz skrótu
Klawisz Escape Spacja+Punkt 7
Klawisz Strzałka w górę Spacja+Punkt 2
Klawisz Strzałka w lewo Spacja+Punkt 1
Klawisz Strzałka w prawo Spacja+Punkt 4
Strzałka w dół Spacja+Punkt 5
Klawisz Ctrl Lt+Punkt 2
Klawisz Alt Lt+Punkt 3
Klawisz Ctrl+Escape Spacja+Punkt 1 2 3 4 5 6
Klawisz Tab Spacja+Punkt 3 7

14.12. Starsze modele Papenmeier Braille BRAILLEX

Obsługiwane są następujące monitory:

  • BRAILLEX EL 80, EL 2D-80, EL 40 P
  • BRAILLEX Tiny, 2D Screen

Te monitory mogą być podłączone wyłącznie przez port szeregowy. W związku z tym, po podłączeniu monitora, należy w Ustawieniach Brajla w NVDA wybrać użyty port w oknie wyboru monitora brajlowskiego.

Niektóre z tych urządzeń posiadają pasek łatwego dostępu(EAB) umożliwiający intuicyjną i szybką obsługę. EAB może być przesunięty w czterech kierunkach, a każdy kierunek generalnie posiada dwa przełączniki. Naciśnięcie i przytrzymanie klawisza góra, dół, prawo i lewo (albo EAB) spowoduje powtórzenie powiązanej akcji. Starsze urządzenia nie posiadają EAB; zamiast tego używane są przednie klawisze.

Na ogół, następujące klawisze są dostępne na tych monitorach:

Nazwa Klawisz skrótu
L1 Lewy przedni klawisz
L2 Lewy tylny klawisz
R1 Prawy przedni klawisz
R2 Prawy tylny klawisz
Up 1 stopień w górę
Up2 Dwa stopnie w górę
Left 1 stopień w lewo
Left2 2 stopnie w lewo
Right 1 stopień w prawo
Right2 2 stopnie w prawo
Dn 1 stopień w dół
Dn2 2 stopnie w dół

Poniżej znajdują się komendy Papenmeier dla NVDA:

Urządzenia z EAB:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Left
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Right
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii Up
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii Dn
Przywołaj do komórki brajla Routing
Raportuj aktualny znak w punkcie przeglądu L1
Aktywuj aktualny obiekt nawigatora L2
Raportuj tytuł L1+Up
Raportuj pasek stanu L2+Down
Przejdź do obiektu nadrzędnego Up2
Przejdź do pierwszego obiektu podrzędnego Dn2
Przejdź do następnego obiektu Right2
Przejdź do poprzedniego obiektu Left2
Zgłoś formatowanie tekstu pod komórką brajla Górny rząd klawiszy routingowych

BRAILLEX Tiny:

Działanie Klawisz skrótu
Raportuj aktualny znak w punkcie przeglądu L1
Aktywuj aktualny obiekt nawigatora L2
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Left
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Right
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii Up
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii Dn
Przełącz "Brajl związany z..." R2
Przejdź do obiektu nadrzędnego R1+Up
Przejdź do pierwszego obiektu podrzędnego R1+Dn
Przejdź do poprzedniego obiektu R1+Left
Przejdź do następnego obiektu R1+Right
Zgłoś formatowanie tekstu pod komórką brajla górny rząd routingu
Zgłoś tytuł L1+Up
Zgłoś pasek stanu L2+Down

BRAILLEX 2D Screen:

Działanie Klawisz skrótu
Raportuj aktualny znak w punkcie przeglądu L1
Aktywuj aktualny obiekt nawigatora L2
Przełącz "Brajl związany z..." R2
Zgłoś formatowanie tekstu pod komórką brajla górny rząd routingu
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii Up
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Left
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Right
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii Dn
Przejdź do następnego obiektu Left2
Przejdź do obiektu nadrzędnego Up2
Przejdź do pierwszego obiektu podrzędnego Dn2
Przejdź do poprzedniego obiektu Right2

14.13. HumanWare BrailleNote

NVDA obsługuje notatniki BrailleNote produkcji Humanware używane w roli monitora brajlowskiego dla programu czytającego ekran. Następujące modele są obsługiwane:

  • BrailleNote Classic (tylko szeregowe połączenie)
  • BrailleNote PK (połączenie szeregowe i bluetooth)
  • BrailleNote MPower (połączenie szeregowe i bluetooth)
  • BrailleNote Apex (połączenie USB i bluetooth)

Dla informacji o BrailleNote Touch, proszę sprawdzić rozdział Brailliant serii BI/ BrailleNote Touch.

Jeśli twoje urządzenie obsługuje więcej niż jeden typ połączenia, podłączając notatnik do NVDA, musisz ustawić port terminala brajlowskiego w opcjach terminala brajla. Więcej na ten temat można znaleźć w podręczniku urządzenia. W NVDA może okazać się konieczne wybranie portu w oknie wyboru monitora brajlowskiego. Jeśli łączysz się przez USB lub bluetooth, możesz ustawić port na "automatyczny", "USB" lub "Bluetooth", zależnie od dostępnych opcji. Jeśli łączysz się przy użyciu portu szeregowego, (lub przejściówki USB na port szeregowy) albo jeśli nie pojawia się żadna z poprzednich opcji, musisz ręcznie wybrać używany do komunikacji port na liście portów sprzętowych.

Przed podłączeniem BrailleNote Apex używając jego klienta interfejsu USB, musisz zainstalować sterowniki dostarczane przez HumanWare.

Poniżej skróty klawiszowe dla BrailleNote, które działają w NVDA. Aby odnaleźć opisywane klawisze, zajrzyj do dokumentacji urządzenia:

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz Back
Przewiń wyświetlacz brajla w przód Advance
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii Previous
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii Next
Przywołaj do komórki brajla Routing
Przełącz "Brajl związany z..." Previous+Next
Klawisz Strzałka w górę Spacja+Punkt 1
Klawisz Strzałka w dół Spacja+Punkt 4
Klawisz Strzałka w lewo Spacja+Punkt 3
Klawisz Strzałka w prawo Spacja+Punkt 6
Klawisz Page up Spacja+Punkt 1+Punkt 3
Klawisz Page down Spacja+Punkt 4+Punkt 6
Klawisz Home Spacja+Punkt 1+Punkt 2
Klawisz End Spacja+Punkt 4+Punkt 5
Klawisz Ctrl+Home Spacja+Punkt 1+Punkt 2+Punkt 3
Klawisz Ctrl+End Spacja+Punkt 4+Punkt 5+Punkt 6
Klawisz Spacja Spacja
Enter Spacja+Punkt 8
Backspace Spacja+Punkt 7
Klawisz Tab Spacja+Punkt 2+Punkt 3+Punkt 4+Punkt 5 (Spacja+t)
Klawisz Shift+Tab Spacja+Punkt 1+Punkt 2+Punkt 5+Punkt 6
Klawisz Windows Spacja+Punkt 2+Punkt 4+Punkt 5+Punkt 6 (Spacja+w)
Klawisz Alt Spacja+Punkt 1+Punkt 3+Punkt 4 (Spacja+m)
Przełącz tryb pomocy Spacja+Punkt 2+Punkt 3+Punkt 6 (Spacja+obniżone h)

14.14. EcoBraille

NVDA obsługuje monitory EcoBraille od ONCE. Obsługiwane są następujące modele:

  • EcoBraille 20
  • EcoBraille 40
  • EcoBraille 80
  • EcoBraille Plus

Możesz ustawić port szeregowy, do którego jest podłączony monitor w oknie wyboru monitora brajlowskiego.

Poniżej znajdują się skróty klawiszowe dla monitorów EcoBraille. Proszę przeczytać Dokumentację EcoBraille dla uzyskania informacji, gdzie znajdują się te klawisze.

Działanie Klawisz skrótu
Przewiń wyświetlacz brajla wstecz T2
Przewiń wyświetlacz brajla w przód T4
Przenieś wyświetlacz brajla do poprzedniej linii T1
Przenieś wyświetlacz brajla do następnej linii T5
Przywołaj do komórki brajla Routing
Uaktywnij bieżący obiekt nawigatora T3
Przełącz do następnego trybu przeglądania F1
Przejdź do obiektu nadrzędnego F2
Przełącz do poprzedniego trybu przeglądania F3
Przejdź do poprzedniego obiektu F4
Zgłoś bieżący obiekt F5
Przejdź do następnego obiektu F6
Przejdź do obiektu w punkcie uwagi F7
Przejdź do pierwszego obiektu podrzędnego F8
Przenieś kursor lub punkt uwagi do aktualnej pozycji kursora przeglądu F9
Zgłoś położenie kursora przeglądu F0
Przełącz "Brajl związany z..." A

14.15. SuperBraille

Urządzenie SuperBraille, dostępne głównie na Tajwanie, może zostać połączone przez port szeregowy lub USB. Ponieważ nie posiada klawiatury brajlowskiej ani przycisków przewijania, wpisywanie i przewijanie jest wykonywane za pomocą standardowej klawiatury komputerowej. W związku z powyższym i dla zachowania kompatybilności z innymi czytnikami ekranu na Tajwanie, zdefiniowano dwa klawisze skrótów do przewijania wyświetlacza brajlowskiego:

Nazwa Klawisz
Przewiń wyświetlacz brajlowski wstecz numpadMinus
Przewiń wyświetlacz brajlowski w przód numpadPlus

14.16. Eurobraille Esys/Esytime/Iris displays

Monitory brajlowskie Esys, Esytime and Iris produkcji Eurobraille są obsługiwane przez NVDA. Esys and Esytime-Evo są obsługiwane po podłączeniu przez USB lub bluetooth. Starsze urządzenia Esytime obsługują tylko USB. Monitory Iris mogą być podłączone tylko przez port szeregowy. Dlatego też, dla tych monitorów należy wybrać port, do którego jest podłączone urządzenie po wybraniu tego sterownika w ustawieniach brajla.

Monitory Iris and Esys posiadają klawiaturę brajlowską z 10 klawiszami. Z dwóch klawiszy umieszczonych jak spacja, lewy klawisz odpowiada backspace, a prawy to spacja.

Poniżej skróty klawiszowe NVDA dla tych monitorów. Informacji na temat rozmieszczenia tych klawiszy, znajdują się w dokumentacji monitora.

Nazwa Klawisz
Przewiń wyświetlacz wstecz switch1-6Lewo, l1
Przewiń wyświetlacz do przodu switch1-6 Prawo, l8
Przejdź do punktu uwagi switch1-6Lewo+switch1-6Prawo, l1+l8
Przywołaj do komórki brajla routing
Zgłoś formatowanie tekstu pod komórką brajla podwójny routing
Przejdź do poprzedniej linii w przeglądzie joystick1Góra
Przejdź do następnej linii w przeglądzie joystick1Dół
Przejdź do poprzedniego znaku w przeglądzie joystick1Lewo
Przejdź do następnego znaku w przeglądzie joystick1Prawo
Przełącz do poprzedniego trybu przeglądania joystick1Lewo+joystick1Góra
Przełącz do następnego trybu przeglądania joystick1Prawo+joystick1Dół
Usuń ostatni znak lub komórkę brajla backSpace
Przetłumacz wprowadzony brajl i naciśnij enter backSpace+spacja
Klawisz insert punkt3+punkt5+spacja, l7
Klawisz delete punkt3+punkt6+spacja
Klawisz home punkt1+punkt2+punkt3+spacja, joystick2Lewo+joystick2Góra
Klawisz end punkt4+punkt5+punkt6+spacja, joystick2Prawo+joystick2Dół
Klawisz strzałka w lewo punkt2+spacja, joystick2Lewo, strzałka w lewo
Klawisz strzałka w prawo punkt5+spacja, joystick2Prawo, strzałka w prawo
Klawisz strzałka w górę punkt1+spacja, joystick2Góra, strzałka w górę
Klawisz strzałka w dół| punkt6+spacja, joystick2Dół, strzałka w dół
Klawisz enter joystick2Środek
Klawisz pageUp punkt1+punkt3+spacja
Klawisz pageDown punkt4+punkt6+spacja
Klawisz numpad1 punkt1+punkt6+backspace
Klawisz numpad2 punkt1+punkt2+punkt6+backspace
Klawisz numpad3 punkt1+punkt4+punkt6+backspace
Klawisz numpad4 punkt1+punkt4+punkt5+punkt6+backspace
Klawisz numpad5 punkt1+punkt5+punkt6+backspace
Klawisz numpad6 punkt1+punkt2+punkt4+punkt6+backspace
Klawisz numpad7 punkt1+punkt2+punkt4+punkt5+punkt6+backspace
Klawisz numpad8 punkt1+punkt2+punkt5+punkt6+backspace
Klawisz numpad9 punkt2+punkt4+punkt6+backspace
Klawisz numpadInsert punkt3+punkt4+punkt5+punkt6+backspace
Klawisz numpad kropka punkt2+backspace
Klawisz numpad slash punkt3+punkt4+backspace
Klawisz numpad gwiazdka punkt3+punkt5+backspace
Klawisz numpad minus| punkt3+punkt6+backspace
Klawisz numpad Plus punkt2+punkt3+punkt5+backspace
Klawisz numpad enter punkt3+punkt4+punkt5+backspace
Klawisz escape punkt1+punkt2+punkt4+punkt5+spacja, l2
Klawisz tab punkt2+punkt5+punkt6+spacja, l3
Klawisz shift+tab punkt2+punkt3+punkt5+spacja
Klawisz printScreen punkt1+punkt3+punkt4+punkt6+spacja
Klawisz pause punkt1+punkt4+spacja
Klawisz aplikacji punkt5+punkt6+backspace
Klawisz f1 punkt1+backspace
Klawisz f2 punkt1+punkt2+backspace
Klawisz f3 punkt1+punkt4+backspace
Klawisz f4 punkt1+punkt4+punkt5+backspace
Klawisz f5 punkt1+punkt5+backspace
Klawisz f6 punkt1+punkt2+punkt4+backspace
Klawisz f7 punkt1+punkt2+punkt4+punkt5+backspace
Klawisz f8 punkt1+punkt2+punkt5+backspace
Klawisz f9 punkt2+punkt4+backspace
Klawisz f10 punkt2+punkt4+punkt5+backspace
Klawisz f11 punkt1+punkt3+backspace
Klawisz f12 punkt1+punkt2+punkt3+backspace
Klawisz windows punkt1+punkt2+punkt3+punkt4+backspace
Klawisz capsLock punkt7+backspace, punkt8+backspace
Klawisz numLock punkt3+backspace, punkt6+backspace
Klawisz shift punkt7+spacja, l4
Przełącz klawisz shift punkt1+punkt7+spacja, punkt4+punkt7+spacja
Klawisz control punkt7+punkt8+spacja, l5
Przełącz klawisz control punkt1+punkt7+punkt8+spacja, punkt4+punkt7+punkt8+spacja
Klawisz alt punkt8+spacja, l6
Przełącz klawisz alt punkt1+punkt8+spacja, punkt4+punkt8+spacja
Przełącz symulację klawiatury HID esytime):l1+joystick1Dół, esytime):l8+joystick1Dół

14.17. BRLTTY

BRLTTY jest osobnym programem, który może być wykorzystany do wsparcia wielu monitorów Brajlowskich. Aby skorzystać z takiej możliwości, należy zainstalować BRLTTY for Windows. Należy pobrać i zainstalować najnowszy pakiet instalacyjny, który będzie się nazywać na przykład brltty-win-4.2-2.exe. Podczas konfiguracji monitora i używanych portów, należy zwrócić szczególną uwagę na wskazówki w przypadku korzystania z monitora USB i zainstalowania dostarczonych przez producenta sterowników.

Dla monitorów z klawiaturą brajlowską, BRLTTY aktualnie sam zarządza wprowadzaniem brajla. W związku z tym, ustawienie w NVDA tabeli wprowadzania nie ma zastosowania.

Poniżej wykaz poleceń brltty dla NVDA. Zobacz tabele klawiszy w dokumentacji brltty by dowiedzieć się, jak poszczególne komendy programu wywołać za pomocą klawiszy poszczególnych monitorów.

Działanie Komenda brltty
Przewiń brajla do tyłu fwinlt (go left one window)
Przewiń brajla do przodu fwinrt (go right one window)
Przenieś monitor do poprzedniej linii lnup (go up one line)
Przenieś monitor do następnej linii lndn (go down one line)
Przywołaj do komórki brajla route (przenieś kursor do znaku)

15. Dla zaawansowanych

15.1. Parametry linii komend

NVDA akceptuje jeden lub więcej przełączników startowych, zmieniających jego zachowanie. Możesz podać tak wiele opcji, jak to jest potrzebne. Te opcje mogą być wpisane podczas uruchamiania ze skrótu (we właściwościach skrótu), w oknie dialogowym "Uruchom" (Menu start-> Uruchom lub Windows+R) lub w konsoli wiersza poleceń Windows. Opcje powinny być oddzielone spacjami od nazwy pliku wykonywalnego NVDA, oraz od innych opcji. Dla przykładu, skrót tworzony na pulpicie przez instalator, posiada przełącznik -r, który nakazuje NVDA zamknąć aktualnie uruchomioną kopię przed uruchomieniem nowej. Inny użyteczny parametr to --disable-addons, który nakazuje NVDA zawiesić wszystkie dodatki. Pozwala to ustalić, czy jakiś problem jest powodowany przez dodatek i szybko go naprawić.

Inny przykład, to zamknięcie aktualnie uruchomionej kopii NVDA poprzez wpisanie:

nvda -q

Niektóre opcje występują w dwóch wersjach - krótkiej i długiej, inne tylko w długiej wersji. opcje posiadające krótką wersję, możesz łączyć np.:

nvda -rm Zakończy uruchomioną kopię NVDA i uruchomi nową z wyłączonymi dźwiękami startowymi, etc.
nvda -rm --disable-addons To samo co powyżej, ale z wyłączonymi dodatkami

Niektóre przełączniki akceptują dodatkowe ustawienia; np. jak szczegółowy powinien być tworzony log albo ścieżkędo katalogu konfiguracyjnego użytkownika. Te ustawienia powinny być umieszczane po odpowiedniej opcji oddzielone spacją od krótkiej wersji przełącznika lub znakiem równości (=) od długiej wersji, np.:

nvda -l 10 Wywołuje NVDA z poziomem logowania ustawionym na Debugowanie
nvda --log-file=c:\nvda.log Nakazuje NVDA zapisywać log do pliku c:\nvda.log
nvda --log-level=20 -f c:\nvda.log Uruchamia NVDA z poziomem logowania ustawionym na info i plikiem logu zapisywanym w c:\nvda.log

Poniżej wymieniono wszystkie opcje linii poleceń dla NVDA:

Krótka Długa Opis
-h --help Pokaż pomoc wiersza poleceń i wyjdź
-q --quit Zakończ aktualnie uruchomioną kopię NVDA
-r --replace Zakończ aktualną kopię NVDA i uruchom obecną
-k --check-running Poinformuj kodem wyjścia, czy NVDA jest uruchomiony; 0 jeśli uruchomiony, 1 jeśli nie uruchomiony
-f LOGFILENAME --log-file=LOGFILENAME Plik, do którego powinny być zapisywane informacje logu
-l poziom --log-level=poziom Najniższy poziom zapisywanych informacji logu (debugowanie 10, informacje 20, ostrzeżenia 30, błędy 40, krytyczne 50), domyślnie ostrzeżenia
-c ścieżka --config-path=ścieżka Ścieżka folderu, w którym zapisane są wszystkie ustawienia NVDA
-m --minimal Bez dźwięku, interfejsu, informacji początkowej etc
-s --secure Tryb bezpieczny (wyłącz konsolę Pythona)
Brak --disable-addons Dodatki będą ignorowane
Brak --debug-logging Ustaw poziom logowania na informacje debugowania, dla bieżącego uruchomienia. To ustawienie nadpisze jakiekolwiek ustawienie poziomu logowania ( --loglevel, -l).
Brak --no-sr-flag Nie zmieniaj globalnej flagi systemowej czytnika ekranu
None --install Po cichu instaluje NVDA i uruchamia zainstalowaną kopię
Brak --install-silent Po cichu instaluje NVDA (nie uruchamia zainstalowanej kopii)
Brak --create-portable Tworzy przenośną kopię NVDA (uruchamiając nowo utworzoną kopię). Wymaga określenia parametru --portable-path
Brak --create-portable-silent Tworzy przenośną kopię NVDA (nie uruchamiając nowo utworzonej kopii). Wymaga określenia parametru --portable-path
Brak --portable-path=SCIEZKA Ścieżka, w której zostanie utworzona przenośna kopia

15.2. Parametry systemu

NVDA pozwala ustawić pewne wartości w rejestrze Windows, zmieniające zachowanie NVDA dla całego systemu. Wartości te są ustawiane w poniższych kluczach:

  • systemy 32-bitowe: "HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\nvda"
  • systemy 64-bitowe: "HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\WOW6432Node\nvda"

Następujące wartości mogą zostać ustawione w tym kluczu rejestru:

Nazwa Typ Dozwolone wartości Opis
configInLocalAppData DWORD 0 (domyślnie) aby wyłączyć, 1 aby włączyć Gdy włączone, przechowuje konfigurację użytkownika NVDA w lokalnym folderze danych aplikacji, zamiast w podfolderze Roaming danych aplikacji
serviceDebug DWORD 0 (domyślnie) aby wyłączyć, 1 aby włączyć Gdy aktywne, wyłącza tryb bezpieczny na ekranach bezpiecznego pulpitu Windows, pozwalając na używanie konsoli Pythona i podglądu logów. W związku z kilkoma poważnymi implikacjami bezpieczeństwa, użycie tej opcji jest mocno niezalecane

16. Dodatkowe informacje

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub pomocy odnośnie NVDA znajdziesz ją na stronie internetowej NVDA http://www.nvaccess.org/. Tutaj można znaleźć dodatkowe dokumenty, jak również wsparcie techniczne i zasoby społecznościowe. Ta strona zawiera również informacje i materiały dotyczące rozwoju NVDA. Zachęcamy również do odwiedzenia polskiej strony społeczności użytkowników NVDA pod adresem: www.nvda.pl

Panel Użytkownika

Zapamiętaj mnie

Zarejestruj się

Filmy o NVDA

Pokaż wszystkie filmy